قتلى كه سردار اسپانيول در اين مملكت مىكند ربقهء تبعيت را به گردن نمىگيرد و لكن ونزوءلا و نول‌گرناد به عنف تبعيت اسپانيول مىنمايد . ( فرانسه ) - لوى هيجدهم پادشاه مستقلّ است امّا نه به استقلال اجدادى بلكه سلطنت مشروطه و پارلمنت دارد - مارشال سولت وزير جنگ مىشود - آبل درموزا ، تاريخ چين را به فرانسه ترجمه مىكند . امريكا - ( اتائونى ) - شهر واشنگتن پايتخت اتائونى را انگليسها متصرّف مىشوند و آنجا را خراب مىكنند و آتش مىزنند ، امّا بعد اتائونى انگليس را شكست داده و مصالحه مىكنند . [ سنهء 1231 هجرى - سنهء 1815 مسيحى ] آسيا - ( ايران ) - در اوايل اين سال موكب اعليحضرت خاقان كشورستان فتحعلى شاه به شكار مسيلهء قم تشريف‌فرما گرديد - هم در اين سال ميرزا فضل اللّه شيرازى مؤلّف تاريخ صاحبقرانى در سلك منشيان حضرت پادشاهى منسلك گرديد - هم در اين سال چون خوانين خراسان با نواب شاهزاده محمّد ولى ميرزا والى اين ولايت مخالفتى داشتند نواب معظّم فرج اللّه خان افشار نسقچى باشى را از دربار همايون به استعانت خود طلبيد و مشار اليه با ده هزار پياده و سوار روانهء خراسان شد . مقارن اينحال محمّد رحيم خان خوارزمى به اغواى قربان قليج يموت با سى هزار سوار به طرف دشت گرگان و استرآباد آمد و اين خبر معروض آستان معلى گرديده حكم همايون شد كه فرج اللّه خان افشار كه مأمور خراسان و در بسطام بود با ذو الفقار خان و مطلّب خان دامغانى به دفع محمّد رحيم خان روانه شوند . مشار اليهم بدان صوب شتافته در حدود پسرك من اعمال فندرسك با محمّد رحيم خان مصاف دادند . محمّد رحيم خان بعد از مقاتله شكست خورده به طرف خيوه فرار كرد و اردوى او را عساكر منصوره غارت نمودند . نواب شاهزاده محمد ولى ميرزا بعد از مقهور شدن محمد رحيم خان به خيال تنبيه اكراد افتاده محمد خان قاجار نايب را با امير قليج خان تيمورى و عبد الكريم خان عرب بسطامى و جمعى