محمد حسن خان اعتماد السلطنه

1507

تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )

مىنمايد - جنگهاى متوالى عساكر فرانسه با سردارهاى روس در سواحل دنىيپر - فتح دونابورگ و اسملنسك به دست قشون فرانسه - روسها كه از جلو لشكر فرانسه فرار مىكنند بلاد و قرا را آتش مىزنند - عساكر فرانسه به مسكوا ورود مىنمايند و در اينجا كوتوسف سردار روس جنگ سختى با فرانسه‌ها مىكند و پنجاه هزار نفر از لشكريان كوتوسف مقتول مىگردد - مورات سردار فرانسه روز چهاردهم سپتامبر وارد مسكو مىشود و روز بعد از آن‌كه روز پانزدهم باشد خود ناپليون به مسكو ورود مىنمايد - رستپ‌شين حاكم مسكو شهر را آتش مىزند - ناپليون بىجهت يك ماه در مسكو توقّف مىكند - زمستان شروع مىشود و عساكر فرانسه مجبورا عقب مىنشينند - سرماى سخت صدمه زيادى به لشكريان ناپليون وارد مىآورد - تمام قشون فرانسه در اسملنسك جمع مىشوند - كمى آذوقه بلكه فقدان آن مزيد زحمت سرما گرديده جمعيت زيادى از عساكر ناپليون را هلاك مىكند - برودت و شدّت سرما شانزده درجه زير صفر است و فوج فوج مردم از سردى مفرط هوا تلف مىشوند - عقب مانده و فرارى لشكر فرانسه به دست قزّاقها كشته مىشوند ناپليون از روى اضطرار متنكّرا به سمت فرانسه حركت كرده و سردارى قشون را برعهدهء مورات موكول مىنمايد - بعد از رفتن ناپليون لشكريان او دوچار كمال سختى و بدبختى مىشوند - درجهء سرما به بيست و هشت درجه تحت صفر مىرسد - چهل هزار نفر از عساكر فرانسه وارد ويلنا مىگردند - عساكر پروس و اطريش چندان وفادارى با فرانسه ندارند - پاپ چون تبعيّت و متابعت ناپليون نمىنمايد به امر ناپليون به فن‌تنبلو احضار مىشود - هنگام غيبت ناپليون ژنرال ماله جمعى را در پاريس بر او مىشوراند - ناپليون بعد از ورود دوازده نفر از همدستهاى ژنرال ماله را به قتل مىرساند - خلاصه شكست ناپليون از روس مقدّمه و ابتداى خرابى و بدبختى او مىباشد و از آنجا كه جوانهاى مردم مقتول و بسيارى عزادار و به جهت وجه اعانتى كه براى مصارف و مخارج جنگ از ملّت فوق العاده گرفته مىشود خاصّه در موقع نارواجى تجارت و صناعت عموم ناس شاكى و مستعد شورش مىباشند . ( روس و عثمانى ) - متاركهء موقتى بين روس و عثمانى مبدّل به منازعه شده روسها مجدّدا از رود دانوب عبور مىنمايند ،