محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1477
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
تلاقى كرده آنها را مقهور ساختند ، و از منزل زكم بعضى از اهالى گنجه را با پير قلى خان قاجار روانهء تبريز فرمودند و حضرت معظّم به اخسقه و از اينجا به ايروان شتافتند . از اخسقه تا ايروان كه هيجده فرسخ است همهجا سواران قزاق به قصد دستبرد به اردو خيرگى مىكردند تا در حوالى بيشه در وقتى كه حضرت مستطاب نايب السلطنه مشغول نماز بودند از درون جنگل تفنگى به طرف ايشان خالى كردند . گلولهء آن تفنگ موزهء حضرت شاهزاده را خراشيد و بنابر حفظ خداوندى گزندى به وجود مباركشان نرسيد . خلاصه بعد از ورود به ايروان شرح زحمات حضرت مستطاب نايب السلطنه به توسط حاجى محمّد خان قراگوزلوى همدانى كه مردى زيرك و دانا بود معروض ملازمان آستان همايون گرديد . اعليحضرت خاقان كشورستان از حدّ قپلان كوه تا دربند را در تحت فرمانفرمائى حضرت شاهزادهء معظم نايب السلطنه قرار دادند و موكب خاقانى از اصلاندوز به چمن اوجان تشريففرما گرديده راه دار الخلافه را پيش گرفتند . بعد از مراجعت موكب معلّى سيسيانف به قلعهء شوشى رفت و ابراهيم خليل خان جوانشير حاكم شوشى در قلعه را بر روى او بگشاد ، سردار روس اتاماژرى در شوشى گذاشته روانهء گنجه شد - نيز از وقايع اين اوان آنكه شيخعلى خان بيگلربيگى قبّه ، و دربند ، و حسينقلى خان حاكم بادكوبه ، و سرخاى خان لگزى به احتياط آنكه مبادا سركردهء روسى كه در گيلان شكست خورده قصد محاصرهء بادكوبه كند از ملازمان آستان خاقانى استمداد نمودند و عسكر خان افشار ارومى به امداد آنها رفت . سركردهء مزبور براى محاربه در برابر بادكوبه لنگر انداخت حسينقلى خان و عسكر خان با او جنگهاى سخت كردند ، و چون چند فروند كشتى روس در ساحل دريا از توپ اهالى بادكوبه شكست ، سركردهء روس از دريا به خشكى آمده در برابر قلعهء بادكوبه بناى شليك را گذاشت ، در اين حال شيخعلى خان قبّه و نوح بيگ ولد سرخاى خان لگزى با لشكريان خود به معاونت حسينقلى خان آمدند و سركردهء روس را منهزم ساختند و او به پشت سارى طالش رفت ، و سيسيانف به جهت استمالت مصطفى خان شيروانى از گنجه به اين ولايت آمد . از اين طرف پير قلى خان شامبياتى به امداد مصطفى خان شيروانى مأمور شد و در كنار رود كر معلوم نمود