محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1473
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
كوچ كرده عازم تفليس شده و محمّد حسين خان قاجار سركشيكچىباشى او را دنبال نمود و بعضى از همراهان او را مقتول ساخت . پس از بازگشت سردار روس محمّد خان ايروانى كه در قلعه بود ديگر باره به حكمرانى ايروان منصوب گرديد - هم در اين اوان ابو الفتح خان جوانشير به نظم قراباغ مأمور و روانه شد و الكساندر ميرزا والى گرجستان رخصت توقف در نخجوان يافت و در اوّل زمستان موكب خاقان كشورستان به دار الخلافه بازگشت . هم در اين سال امير ناصر الدين توره حاكم مرو به ملازمان حضرت خاقانى توسّل جست - پوشيده نباشد كه مير معصوم معروف به شاهمراد ، ملقّب به بگ جان ، ولد دانيال اتاليق ابن رحيم خان اتاليق بن حكيم اتاليق كه در بخارا ابو الفيض خان چنگيزى را مقهور كرده و خود سلطنت مىنمود در عهد شاه شهيد سعيد آقا محمّد شاه طابثراه بر بيرامعلى خان قاجار عز الدين لو كه از زمان صفويّه تا آن عهد حكومت مرو با آباء و اجداد او بود غالب شده او را بكشت و مرو را خراب كرد . شاه شهيد سعيد او را تهديد كردند و به خيال تلافى و دفع او بودند كه غايلهء هايله شوشى آن مرام را عايق آيد . خلاصه بعد از فوت بگ جان دو پسر از او ماند امير حيدر توره كه حكمرانى بخارا داشت و امير ناصر الدين توره كه در مرو حكومت مىكرد . در اين سال امير حيدر توره قصد استيصال برادر نموده لهذا امير ناصر الدين توره به واسطهء گماشتگان نواب شاهزاده محمّد ولى ميرزا والى خراسان به عتبهء عليّه متوسّل گرديد . اعليحضرت همايون او را فرزند خود خوانده افسرى مكلّل براى او فرستاده و به نواب شاهزاده محمّد ولى ميرزا حكم شد او را تقويت و اعانت نمايند و فرستادهء امير ناصر الدين توره با كمال خرسندى به مرو معاودت نمود - هم در اين سال محمّد خان غليجائى افغان ولد اعظم خان كه سالها پدرانش در بم و نرماشير كرمان بودند و بعد از حكومت نواب ظهير الدوله ابراهيم خان عمزادهء خاقان به كرمان از روى اضطرار به دربار مكرمت آثار آمد و ديگر باره به حكومت بم و نرماشير و آن حدود برقرار گشت پس از استقلال بناى خودسرى را گذاشت . نوروز خان قاجار عز الدين لو كه حاجب بزرگ و امير بار بود به قلع و قمع وى مأمور و روانهء آن ديار گرديد - وفات ميرزا جعفر صافى اصفهانى .