محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1468
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
شكسته چند زخم كارى بر آن سيّد عزيز زده و بيرون آمده از شهر خارج شد و فرار كرد . پس از خروج او نواب شاهزاده محمّد ولى ميرزا به شهر ورود نمودند و نادر ميرزا را در چهار فرسخى شهر طايفهاى از ايلات كرد بگرفتند و خدمت شاهزادهء معظم آوردند . و در همين ايّام ميرزا محمّد مهدى مشهدى از اثر زخمهاى نادر ميرزا به جوار رحمت الهى پيوست و نواب شاهزاده محمد ولى ميرزا والى خراسان شدند و نادر ميرزا را مغلولا به دار الخلافهء طهران فرستادند و به قصاص سيّد بزرگوار ميرزا محمد مهدى مشهدى مقتول گرديد . نواب مستطاب و الا حاجى معتمد الدوله در كتاب جام جم مىفرمايند : در رمضان هزار و دويست و هيجده شهر مشهد مقدّس نيز مفتوح گشت و نادر ميرزا پسر شاهرخ شاه گرفتار گرديد و او را با جمعى از احفاد نادرى در اواخر ذىقعدة الحرام اين سال به طهران آورده به سياست رسيدند ، و خاقان به لفظ گهربار فرمودند : حمد خداوند را كه قصاص به اسم كرد ، نادر شاه فتحعلى خان را كشت و فتحعلى شاه نادر ميرزا را سياست نمود - انتهى . خلاصه پسران و كسان نادر ميرزا بعضى از حليهء بصر عاطل و برخى به صدمات عاجل و آجل گرفتار گشتند . چند تن به توقف مازندران مأمور و چند نفر به اقامت فارس محكوم گرديدند - هم در اين سال قشون روس « 1 » به طرف بردعه و قراباغ آمدند و جواد خان زيادلوى قاجار حاكم گنجه مراتب را به دربار سپهر آثار همايون معروض داشت و سعيد خان دامغانى مأمور تحقيق و تبيين مطلب گرديده روانهء گنجه شد - هم در اين سال چون حسن خان پسر تقى خان يزدى در حكومت كرمان استقلالى نداشت نواب ابراهيم خان داماد و عمزادهء اعليحضرت خاقان به حكومت آن سامان برقرار گرديد ، و نواب شاهزاده حسينعلى ميرزا ايالت و حكمرانى دار الخلافه يافت ، و حضرت مستطاب نايب السلطنه وليعهد دولت عليّه به حكمرانى و انتظام مهام آذربايجان تشريففرما شدند ، و ميرزا عيسى فراهانى مشهور به ميرزا بزرگ در وزارت قايم مقام صدارت عظمى گرديد - هم در اين سال
--> ( 1 ) . متن : روى .