محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1464
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
اعليحضرت خاقان كشورستان فتحعلى شاه به قصد خراسان انتهاض فرمود و تشريففرماى چمن رادكان گرديد - اسحق خان قرائى كه تاكنون به افاغنه روى داشت اين اوان دانست كه جز اطاعت و خدمت خاقان كشورستان هرچه كند زيانست روى دل به جانب اين آستان نموده براى اظهار عبوديّت و استرضاى امناى حضرت به نيشابور آمده به استمالت جعفر خان بيات پرداخت و او را با خود به حضور موهبت ظهور خاقانى مشرف ساخت ، و ساير خوانين آن حدود نيز ربقهء اطاعت و انقياد حضرت گردون بسطت سلطنت را به گردن گرفتند ، و نواب امير كبير اعتضاد الدوله سليمان خان قاجار و حسين خان قاجار قزوينى قوللر آقاسى به تسخير چناران مأمور شدند و نواب شاهزاده محمد على ميرزا و اسحق خان كردقرائى مقدمة الجيش موكب منصور شده به محاصرهء مشهد مقدّس روانه شدند - روز نهم ربيع الاول رايات ظفرآيات خاقانى از چمن رادكان متوجه مشهد مقدّس گرديد و دور اين شهر را سپاه نصرت همراه احاطه كرده و مدّت محاصره به طول انجاميد ، و قرا و آباديهاى حوالى به غارت رفت و در شهر مشهد آتش قحط و غلا بالا گرفت . ميرزا محمد مهدى مشهدى از اجلّهء علما به اردوى معلّى آمده به شفاعت پرداخت و معاودت موكب اعلى را استدعا نمود ، و امراى خراسان متعهّد شدند كه پس از عود اردوى همايون شهر را مستخلص كنند و نادر ميرزا را گرفته به عتبهء عليّه آورند . لهذا حسين خان قاجار قزوينى حاكم نيشابور و سردار خراسان به توقّف و تسخير ارض اقدس مأمور شد و موكب ظفر كوكب خاقان كشورستان معاودت را انتهاض فرمود . پس از رسيدن به منزل على بولاغ دامغان به صيد و شكار مشغول شده بدين منوال به سمنان كه مقرّ حكمرانى شاهزاده والاتبار محمّد ولى ميرزا بود نزول اجلال فرمودند - هم در اين اوان قيصر ميرزا پسر شاه زمان افغان با يك زنجير فيل به استدراك حضور مبارك شتافت و در هفتم ماه جمادى الاولى موكب منصور به دار الخلافه بازگشت - هم در اين سال صبيّهء مرضيّهء امير نامدار ميرزا محمّد خان بيگلربيگى قاجار در سلك ازدواج حضرت مستطاب نايب السلطنه وليعهد دولت عليّه عبّاس ميرزا منسلك گرديد و شاهزادگان و امرا و اشراف از اطراف و اكناف در موقع اين جشن بزرگ و سور لازم السّرور به دار الخلافه حضور بهمرسانيدند و تا يك هفته به