محمد حسن خان اعتماد السلطنه
1198
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
كه سواى خزانهء معاملات و داد و ستدى دولتى و مخصوص سلطنت و در عمارت دولتى واقع و در هرسال مبلغى كه بعد از وضع مخارج دولتى و خريدارى اسلحه و غيره از وجوهات مالياتى و گمرك و قيمت جنس و غيره زياد مىماند و در اين خزينه مخصوص ذخيره دولتى مىشود بيرون آورده تسليم ضرابخانه مباركه شده از وضع مختلف پولهاى سفيد را تبديل و مسكوك به وضع قران و دوقرانى فرمودهاند و حالا پولهاى طلا را از اشرفى و غيره در ضرّابخانهء مباركه تبديل به سكّهء وضع جديد مىنمايند و با اين اهتمامات دولت باز همهروزه از ولايات داخلهء ايران به توسّط حكّام و تجّار شكايت دارند كه قرانهاى قديم را به سبب اختلاف و اغتشاش عيار برنمىدارند و اسباب زحمت زياد شده على هذا برحسب امر قدر قدر مبارك مقرّر است كه به تمام ولايات محروسهء ايران اعلان شود كه بطور حكم بايد اشرفى و قرانهاى قديم تماما آب و ضرب جديد شود كه در جميع ممالك محروسه غير از سكّه جديد نباشد و به موجب اين اعلان از اين تاريخ الى ششماه از سنهء آتيه گذشته هركس هرقدر اشرفى و قران قديم داشته باشد به توسّط تجّار و امانت و غيره به دار الخلافهء باهره در سراى دولت به حجرهء حاجى محمّد حسن امين دار الضرب برساند و به فاصلهء ده روز عوض اشرفى و قران جديد الضّرب بدون كسر و نقص بگيرد چنانچه اهمال و كوتاهى نمايد بعد از گذشتن مدت مسطوره خزانه مباركه ديگر اشرفى و قرانهاى قديم را در عوض پول رواج قبول نخواهد كرد و به قيمت جنس گرفته مىشود . مسكوكات ضرب جديد از اين قرار است : طلا ( ده تومانى ) ، ( دو تومانى ) ، ( يكتومانى ) ، ( پنجهزارى ) ، ( دوهزارى ) . نقره ( پنجهزارى ) ، ( دوهزارى ) ، ( يكهزارى ) ، ( ده شاهى ) ، ( پنجشاهى ) ، ( شاهى سفيد ) .