محمد حسن خان اعتماد السلطنه

1159

تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )

پيوست . محمّد سواد كوهى نيز با جمعى از كوهستانيان مازندران نزد شيخعلى خان آمده لقب خانى و حكمرانى يافت ، نواب محمّد حسن خان از استرآباد جمعيتى فراهم كرده به طرف اشرف رانده در خارج شهر به سمت سارى سنگرى متين بسته به لوازم جنگ پرداختند . شيخعلى خان نيز از سارى بيرون آمده در برابر سنگر ساخت و جنگ درگرفت و چند روز نايرهء جدال اشتعال داشت و از طرفين افتتاحى روى ننمود شيخعليخان زند صلاح در عزيمت استرآباد ديده از راه غير معهود و كنار دريا روانه استرآباد شد . نواب محمّد حسن خان به مدافعهء او از راه خيابان نهضت فرموده به كلباد رفتند ، و چون در ميانهء دو لشكر بيش از يك فرسخ مسافت نبود به جهت تعيين جا و تحصيل آذوقه هردو سپاه در حوالى اردو به يكديگر رسيدند و جنگ درپيوست و جمعى كشته شدند ، نواب محمّد حسن خان به جانب استرآباد شدند و شيخعلى خان در كلباد و اشرف توقّف كرد ، چون نواب معظّم له به استرآباد رسيدند نجفعلى خان و وليخان كرد شادلو را احضار كردند و آن دو با دوازده هزار سوار رسيدند . نيز سبز على خان ولد محمّد عليخان شام بياتى را كه محمّد عليخان قاتل والد او بود و به واسطهء تقرّب محمّد وليخان دورى گزيده در دشت مىگشت طلبيده التفات فرمودند و سبز على خان را به قتل محمّد ولى خان اجازه دادند و صادقخان و محمّد ولى خان يوخارىباش مقتول شدند آنگاه نواب محمّد حسن خان با هيجده هزار پياده و سوار به جنگ شيخعلى خان زند ايلغار و به صحراى قوروق اشرف رفته جنگ سختى كردند سواران اكراد فرار نمودند و نواب معظّم له با پيادگان و قليلى سوار پاى ثبات افشرده آخر الامر در لشكر آن حضرت فتورى روى نموده به عزم استرآباد مراجعت فرمودند در عرض راه اسب آن بزرگوار به گل و لاى فروشد و سبز على نام كرد استرآبادى از ملازمان قديم آن حضرت كه ملازم شيخعلى خان زند شده بود و محمّد على آقاى دولّو برادر حسينخان با ده سوار رسيده پس از آنكه يكدو سوار به ضرب شمشير آن بزرگوار وداع جان گفتند آن حضرت را شهيد نمودند و به جانب شيخعلى خان زند شتافتند . شهادت آن شهريار فرخنده آثار در نيمهء جمادى الثانيه اين سال بود ، عمر مباركش چهل و پنج سال و مدت حكمرانى نه سال ، و نواب مهديقلى خان در اين سال بعد از شهادت پدر بزرگوار متولّد گرديد . امّا نواب كامياب آقا محمّد خان خلف ارشد نواب محمّد حسن خان طاب ثراه كه با