محمد حسن خان اعتماد السلطنه
957
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
[ سنهء 1064 هجرى - سنهء 1653 مسيحى ] آسيا - در اين سال داراشكوه پسر شاه جهان پادشاه هند و وليعهد او با لشكرى جرّار و توپهاى آتشبار و چندين زنجير فيل متوجّه تسخير قندهار گرديد و در اين اوان چون بىكفايتى مهديقليخان سياه منصور حاكم بست معلوم شده بود معزول گرديد و امامقلى بيگ به حكومت بست مأمور گرديد و قبل وصول امامقلى بيگ به محلّ حكمرانى خود امراى هندوستان قصد تسخير بست كردند و مهديقلى خان سياه منصور كه يأسى از دولت صفويه حاصل كرده بود بست را به تصرّف امراى هندوستان داد و خود در دايرهء اطاعت و تبعيّت آنها داخل شد ، بعد از فتح بست امراى هندوستان متوجّه قندهار شدند و اين شهر را محاصره كردند و چندى نگذشت كه دستهدسته عساكر قزلباش رسيدند و بست را از قشون هندوستان گرفتند و خبر وصول سپاه و سپهسالار ايران به داراشكوه رسيده خود را مرد ميدان مقاومت نديد لهذا بعد از آنكه ششماه قندهار را در بند محاصره داشت راه فرار پيش گرفت ، سواران قزلباش او را تعاقب كرده بعضى غنايم و اسير گرفتند و از جمله غنايم دو زنجير فيل بود . هم در اين سال چون به واسطهء طول محاصره در قندهار غلا درگرفته بود شاه عبّاس ثانى حكم كرد پانزده هزار خروار غلّه از شيراز و كرمان و استرآباد و رى و شهريار به قندهار حمل كردند و موكب شاه عبّاس كه به عزم خراسان به چمن بسطام رفته بود از راه جوزولق و استرآباد به اشرف البلاد آمد پس از آن به فرحآباد رفت و بر پشتهاى كه در حوالى باغ اشرف است عمارت و درياچه و باغچه طرح كرده آن پشته را همايون تپّه ناميد . هم در اين اوان سلطان العلما خليفه سلطان وزير اعظم درگذشت و محمّد بيگ ناظر سابق وزارت يافت . نيز خسرو خان حاكم شيروان وفات كرد و مهر عليخان به جاى او حكومت يافت ، و شاه عبّاس دويّم به بارفروش آمد و از اينجا به علىآباد و از راه سوادكوه به فيروزكوه و دماوند و از دماوند متوجه طهران شد . هم در اين سال اهالى آذربايجان از عليقلى خان سپهسالار شكايت كردند و پس از تحقيق اعمال او معزول و برادرش مقتول گرديد و اللّهويرديخان قوللر آقاسى و حاكم كوهگيلويه را شاه عبّاس منصب سپهسالارى داد و شيخعلى خان زنگنه حكومت كرمانشهان يافت و شاه عبّاس ثانى حكم كرد مولانا