محمد حسن خان اعتماد السلطنه
930
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
جانسپارى كه از آن ايالتپناه به تقديم رسيده باشد مشمول عواطف بيكران و الطاف بىپايان خسروانه خواهد شد . ربيع الاول سنهء 1042 هجرى هم در اين سال شاه صفى اغورلو خان حاجب را ايالت ولايت كوهگيلويه داد ، و كلبعلى بيگ را به ولايت لارستان فرستاد . و در اين سال شاهزاده سلطان محمّد ميرزا ابن شاه صفى متولّد گرديد و اين سلطان محمّد ميرزا شاه عبّاس ثانى خواهد بود . نيز در اين سال شاه جهان پادشاه دهلى از برهانپور به دار الملك دهلى مشهور به شاه جهانآباد مراجعت كرد ، و فتح ابن عنبر والى دكن اطاعت از او نمود . اروپا - ( انگليس ) - تصرّف عساكر انگليس جزيرهء گوادلوپ را . ( لهستان ) - فوت سىژيسمن پادشاه و جلوس پسرش ولاديسلاس هفتم به جاى او . [ سنهء 1043 هجرى - سنهء 1633 مسيحى ] آسيا - در اين سال سوندك سلطان حاكم بحرين به حضور شاه صفى آمده شمشير امير تيمور گوركان را كه در آن صفحات به دست آورده بود تقديم خدمت شاه صفى نمود . هم در اين سال اكراد محمودى و كردستان و قارص و دياربكر با هم اتّفاق كرده به تاخت چخور سعد آمدند ، طهماسبقلى خان قاجار امير الامرا و حكمران چخور سعد و ايروان كه با عساكر قزلباش به گرجستان رفته بود مراجعت كرده بسيارى از اكراد مزبور را بكشت و باقى را متفرق ساخت . هم در اين سال چون امراى اكراد سرحدّ عثمانى و دياربكر اغلب تفتين ما بين دولتين ايران و عثمانى مىنمودند اميرزادگان هكّارى كه خلوصى نسبت به شاه صفى داشتند محرّك شده شاه صفى سپهسالار قشون خود را مأمور فتح وان نمود و سپهسالار مزبور به ظاهر شهر وان آمده ، دور اين بلده را بگرفت شاه صفى نيز از قزوين به تبريز رفته كلبى خان قاجار دواتدار را با خان احمد اردلانى و سپاه قلمرو عليشكر به جانب موصل و جزيره و عماديّه فرستاد آن حدود را بتاختند و رستم خان گرجى با ده هزار نفر از لشكر آخسقه و گرجستان به قتل و غارت اردهان و ارزن الروم و آن صفحات مأمور گشتند مرتضى قلى پاشا بيگلربيگى دياربكر كه داعيهء وزارت داشت در قليل زمانى