محمد حسن خان اعتماد السلطنه
908
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
مازندران در محلّى كه آن را ولايت پنجهزار مىناميدند عمارات و بناهاى نيكو گذاشت و آن محل نيز رفتهرفته آباد و موسوم به اشرف البلاد گرديد . هم در اين سال نور محمّد خان اوزبك پسر ابو المحمّد خان بن دين محمّد خان از الوس جوجى بن چنگيز خان كه به حكم شاه عبّاس در شيراز سكونت داشت به اجل طبيعى درگذشت و ملّا عبد اللّه شوشترى مجتهد از تلامذهء مولانا ملا احمد اردبيلى قدّس سرّه در اصفهان رحلت نمود . وفات محمد قلى قطب شاه كه پس از فوت او برادرزادهاش محمّد امين قطب شاه به جاى او به حكمرانى برقرار گشت . وفات ميرزا جانى ترخان حاكم قندهار و سند و انقراض دولت ترخانيان . وفات سبحانى استرآبادى . هم در اين سال تجّار پرتوغالى در بندرعبّاس ايران ايجاد مركز تجارتى نمودند . اروپا - ( آلمان ) - فوت ردلف دويّم امپراطور و جلوس ماتياس به جاى او . [ سنهء 1022 هجرى - سنهء 1613 مسيحى ] آسيا - در بهار اين سال ولايت بن فهل از بلاد كيج و مكران كه ملك شمس الدّين ولد ملك دينار به حكومت آنجا استقلال داشت به واسطهء گنجه عليخان حاكم كرمان مفتوح و ضميمهء ممالك شاه عبّاس گرديد ( مقصود از ولايت مزبورهء بمپور است ) . هم در اين سال چون از طهمورث خان نبيرهء الكسندر خان گرجى والى ولايت كاخت و لوارصاب گرجى والى كارتيل آثار خلاف به ظهور رسيده بود شاه عبّاس قصد قراباغ و گرجستان كرد و قشون قزلباش از هرطرف دستهدسته به او پيوستند و شاه عبّاس در قراباغ مشغول شكار شده بعضى از امرا را مأمور گرجستان نمود ، طهمورث با پانصد نفر از گرجيها به كارتيل گريخت و در آنجا با لوارصاب عهد اتّحاد مستحكم ساخت و با يكديگر به باشى اجوق رفته به گرگين خان حاكم آنجا كه از تبعهء عثمانى بود ملتجى شدند و در اينحال سال بسر رسيد . وفات ميرزا ابراهيم همدانى از مشاهير . وفات شانى تكلّوى شاعر . اروپا - ( اسپانيول ) - انكشاف جزاير اتايتى به دست ملّاحان اسپانيولى . ( ايطاليا ) - امير فخر الدين شامى كه شامات را بر ضدّ سلطان برانگيخته منكوبا به