محمد حسن خان اعتماد السلطنه

906

تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )

ينگى دنيا تنگه و خليجى پيدا كرده و آن تنگه و خليج به اسم او موسوم شد . ( فرانسه ) - هانرى چهارم تدارك جنگ با اطريش را ديده ولى قبل از حركت و مبادرت به جنگ فرانسوا راولياك نام روز چهاردهم ماه مه در حالتى كه هانرى چهارم پادشاه در كالسكه نشسته بود او را به قتل مىرساند ، پس از مقتول شدن هانرى پسرش لوى سيزدهم در سنّ نه سالگى به جاى او به سلطنت جلوس مىنمايد و ملكه مادر لوى سيزدهم به جهت صغر سنّ او به نيابت سلطنت برقرار مىگردد . ( هلاند ) - در اين سال هلانديها انگليسها را از جاوه بيرون كردند و شهر پتاويه را بنا نمودند . [ سنهء 1020 هجرى - سنهء 1611 مسيحى ] آسيا - در اين سال موكب شاه عبّاس متوجّه مازندران گرديد . در روضة الصّفاى ناصرى مسطور است كه چون شاه عبّاس به جانب استرآباد و حوالى آبسكون و خزر رسيد محلّى مرتفع و سبز و خرّم ديد و پسنديد و اسم آن محل طاهان بود شاه عبّاس آنجا را به عمارات و آبشار و ساير ابنيه معمور كرد و فرح‌آباد نام نهاد و در وسط آن محلّ نهرى جارى ساخت و همه ساله بر عمارات آن بيفزود تا شهرى شد و از آن بلده كه تا سارى چهار فرسخ است خيابانى طرح كرد و با سنگ و گچ و آهك راه را بساخت كه عابرين به زحمت گل و لاى مبتلا و دوچار نگردند ، علاوه بر اين در آن نواحى آبادانيها و آثار خيريّه زياد بگذاشت . هم در اين سال كه سنهء هزار و بيست هجرى باشد چون شارع مازندران او بسيارى باران غالبا گل و لاى بود و چارپايان قوافل در آن فرومىرفتند شاه عباس به ميرزا تقى وزير مازندران حكم كرد از ابتداى حدود سوادكوه پلهاى عالى بر روى رودهاى بزرگ ببندد و تمامى راه را با سنگ و گچ و آهك و آجر بسازد و خيابان پهنى احداث كند و در دو طرف خيابان درخت غرس نمايد تا معبر قوافل و عابرين با وسعت و صفا شود و تمام مخارج را شاه عبّاس خود متحمل شد و اين راه در سال هزار و سى و يك به اتمام رسيد چنان كه تاريخ اتمام آن ( كار خير ) مىباشد . گويند اهالى مازندران كه تا آن زمان به عراق نيامده و شتر نديده بودند و چون آن راه ساخته شد و قطارهاى شتر با