محمد حسن خان اعتماد السلطنه
856
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
نيست كه از عقب اوزبكان روى ، نشنيد و راند تا به آنها رسيد اوزبكان يكى از امرا را با هزار نفر از لشكريان زينل بيگ بكشتند و باقى را منهزم كرده روانه اندخود و شبرغان شدند . گرفتن اكبر شاه قلعهء كالنجر را . اروپا - ( اسپانيول ) - ژرارمركاتر نام از اهالى بلژيك وضع رسم نقشهء بحرى را ايجاد و ابداع مىكند . ( فرانسه ) - جنگ موسوم به ژارناك ما بين هوگنوها و قشون سلطنتى كه در تحت رياست هانرى برادر پادشاه بودند و غلبهء قشون سلطنتى بر هوگنوها و مضمحل ساختن آنها را . پرنس دكنده از رؤساى هوگنو مقتول مىگردد و هانرى وليعهد ناوار به رياست اين طايفه برقرار مىشود . ( عثمانى ) - استرداد سنان پاشا قلاع يمن را از اولاد شريف مطهّر . يانقين عظيم در اسلامبول . [ سنهء 978 هجرى - سنهء 1570 مسيحى ] آسيا - در اين سال اللّه قليخان استاجلو كه شاه طهماسب حكومت گيلان را به او داده بود معدودى را در لاهيجان گذاشته خود به ييلاق رفت لهذا سپاهيان گيلان وقت را مساعد ديده سيّد حسين نامى را بر خود حاكم ساختند و آغاز مخالفت نمودند و سيّد حسين با لشكر بسيار بر سر صوفيان كه در قلعهء لاهيجان بودند آمده بعد از قتال بر ايشان غالب شده نسا و رجال بلكه صبايا و اطفال ايشان را بكشت و در آن حدود دست تغلّب دراز كرده اميره ساسان با سپاه فراوان از گسكر به دفع ايشان آمده جنگ سخت درگرفت و اغلب ملازمان و لشكريان اميره ساسان مقتول شدند و خود به مشقت جان بدر برد ، چون اين خبر به شاه طهماسب رسيد قوچ خليفه مهردار را با امير غيب بيگ و بعضى سرداران ديگر بر سر ياغيان فرستاده سرداران مذكور بعد از آنكه قريب هزار نفر از سپاه گيلان را در جنگ بكشتند گيلانيان منهزم گشتند و سرداران شاه طهماسب مظفّر و منصور وارد لاهيجان شدند و بعضى اين واقعه را در ذيل سال بعد يعنى داخل در حوادث سنهء نهصد و هفتاد و نه هجرى
--> حال صلاحانديشان دو تن از امراى خراسان بودهاند به نام امير حسين و حاجى كوتوال ( احسن التواريخ ذيل وقايع همين سال ) .