محمد حسن خان اعتماد السلطنه
853
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
و مخالفت به ظهور مىرسيد شاه طهماسب چند تن از امرا را با لشكر زياد مأمور به تصرّف گيلان نمود و آنها عرصه را بر خان احمد تنگ كردند و با آنكه خان احمد خود مردى شجاع و جنگى بود و سپاه فراوان داشت در مقابل عساكر شاه طهماسب نتوانست خوددارى كند ناچار راه فرار پيش گرفت و چند ماه در كوهها مىگشت تا او را دستگير كردند و روز سهشنبه ششم ماه رجب به خدمت شاه طهماسب آوردند و مملكت گيلان مصفّا شده شاه طهماسب حكمرانى بلاد گيلان را به اللّه قلى سلطان استاجلو و اسكندر بيگ افشار و حمزه بيگ طالش و زينل بيگ ذو القدر و شرف خان كرد داد و كاركيا خان احمد را كه سى و دو سال حكمرانى كرده بود بعد از چند ماه روانهء قلعهء قهقهه نمود . پوشيده نباشد كه اين طبقه از حكمرانان گيلان تقريبا دويست و پنجسال حكمرانى داشتهاند و اسامى آنها از اينقرار است : سيّد على كيا ، كاركيا ضيا ، كاركيا مير سيّد محمّد ، كاركيا ناصر ، كاركيا سلطان محمّد ، كاركيا ميرزا على ، كاركيا سلطان حسن ، كاركيا سلطان احمد ، كاركيا سيد على ، كاركيا سلطان حسن ، كاركيا خان احمد كه آخر شخص اين طبقه بود . « 1 » هم در اين سال كه سنهء نهصد و هفتاد و پنج هجرى باشد شاه طهماسب شاه قلى سلطان استاجلو را با تحف و هدايا و نامهء مودّت علّامه به تهنيت جلوس سلطان سليم خان به عثمانى فرستاد و اين نامهء شاه طهماسب طومارى بود كه هفتاد ذرع طول داشت ، خلاصه ايلچى مزبور در ادرنه به خدمت سلطان عثمانى رسيده پس از اداى رسوم رسالت و مأموريّت خود بازگشت . استيلاى سليمان كرانى صاحب بنگاله و بهار بر اوديسه . وفات قاضى احمد غفّارى و شيخ احمد فنائى خلخالى شاعر . اروپا - ( اكس ) - شورش اهالى اين مملكت به مارى استوار به واسطهء بعضى
--> ( 1 ) . نامها و عنوان خاندان حكومتى كاركيا در گيلان در احسن التواريخ چاپ آقاى نوائى چنين آمده : سيد على كيا كاركيا - رضا كيا كاركيا - مير سيد محمد كاركيا - ناصر كيا كاركيا - سلطان محمد كاركيا - ميرزا على كاركيا - سلطان حسن كاركيا - سلطان احمد كاركيا - سيد على كاركيا - سلطان حسن كاركيا - خان احمد .