محمد حسن خان اعتماد السلطنه
799
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
حركت تمام سيّارات از مشرق به مغربست و زمين دو حركت دارد يكى وضعى كه به دور خود حركت مىكند و شب و روز بواسطهء اين حركت تحقّق مىيابد ديگرى حركت اينى كه حركت زمين است به دور آفتاب ، و اسباب تحقّق و وجود فصول اربعه مىگردد . امّا كپرنيك از وحشت اينكه مبادا انتشار اين كتاب سبب تكفير و قتل او شود چرا كه انكشافات و اظهارات او ظاهرا ضدّ و نقيض آنچيزيست كه در تورات و انجيل ديده مىشود كتاب خود را مستور داشته وصيّت كرد كه بعد از فوت او نسخهاى از اين كتاب را كه مخصوصا به اسم پاپ نوشته بود استنساخ نموده به نظر پاپ برسانند . ( عثمانى ) - در اين سال سلطان سليمان خان موسى پاشا حاكم ارزن الرّوم را با لشكرى جرّار به تسخير گرجستان مأمور كرد ، ملك بقراط معروف به باشاجوق حكمران گرجستان قلعهء محكمى ساخته جمعى را در آن قلعه بگذاشت و خود به كوهستان فرار كرد . عساكر عثمانى دور آن قلعه را گرفته به محاصره و محاربه پرداختند و در كار جنگ بودند كه باشاجوق جمعى را با هدايا نزد موسى پاشا فرستاده پيغام داد كه اگر پاشا مراجعت كند من كليد قلعه را به هركه امر نمايد تسليم كنم ، موسى پاشا اين اظهار را حمل بر حقيقت نموده جمعى را آنجا بگذاشت و خود بازگشت چون باش اجوق از مراجعت موسى پاشا خبردار گشت با سركردگان گرجستان ابتدا به سر بازماندگان از قشون موسى پاشا تاخته طورى آنها را در ميان گرفت كه از هزار نفر يكنفر جان بدر نبرد ، بعد موسى پاشا را تعاقب كرده او را نيز با بسيارى از صاحبمنصبان و قشون عثمانى به قتل رسانيد ، بعد از اين واقعه مجدّدا سلطان عثمانى لشكر به گرجستان فرستاده گرجيان را شكست دادند و اموال زياد از آنها به غارت بردند . [ سنهء 951 هجرى - سنهء 1544 مسيحى ] آسيا - در سنهء نهصد و چهل و هفت از جنگ شير خان افغان با همايون پادشاه بن بابر پادشاه كه بعضى از بلاد هند را متملّك بود اشاره نمودهايم و نيز گفتهايم كه برخى شكست همايون پادشاه را از شير خان در حوادث سنهء نهصد و چهل و نه نوشتهاند . بهرحال چون همايون پادشاه در سرحدّ بنگاله با شير خان جنگ سختى