محمد حسن خان اعتماد السلطنه
784
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
سى و هشت سال ، در اوايل پادشاهى فرغانه و سمرقند را داشت بعد از آنكه ماوراء النهر از تصرّف او خارج شد ولايت قندهار و اگره و لاهور و كابل و دهلى و بدخشان را متصرّف گرديد . جلوس همايون پادشاه ابن بابر پادشاه به جاى پدر به سلطنت ، امّا چون خبر فوت بابر پادشاه به محمّد زمان ميرزا رسيد به خيال استقلال افتاده لهذا همايون پادشاه با عساكر خود متوجّه او گرديد و در كنار آب گنگ بدون منازعه و جنگ او را دستگير كرده در يكى از قلاع حبس نمود بعد از مدّتى از حبس فرار كرده با معدودى ، چندگاه سرگردان مىگشت آخر الامر از روى اضطرار به خدمت همايون پادشاه آمد . هم در اين سال سلطان بهادر گجراتى با محمود بن ناصر الدين خلجى صاحب مالوه جنگ كرده او را بكشت و مالوه را متصرّف شد و دولت سلاطين مالوه هند منقرض گرديد . پوشيده نباشد كه سلاطين مالوه هند هفت نفر بودهاند : اوّل شخص آنها دلاور خان غوريست كه از امراى محمّد شاه بن فيروز شاه بوده . دويّم هوشنگ خان بن دلاور خان . سيّم غزنين خان بن هوشنگ خان ملقّب به محمّد شاه . چهارم سلطان محمود خلجى . پنجم غياث الدّين بن محمود خلجى . ششم ناصر الدّين بن غياث الدّين . هفتم محمود بن ناصر الدّين خلجى كه به دست سلطان بهادر گجراتى كشته شد و بعد از كشته شدن محمود بن ناصر الدّين خلجى چندى مملكت وسيعهء مالوه به تصرّف حكّام سور و افاغنه بود تا همايون پادشاه اين مملكت را بگرفت . اروپا - ( آلمان ) - شارلكن در القاب سلطنتى خود خود را پادشاه لمباردى و امپراطور آلمان و سيسيل و ايطاليا و هلاند و بلژيك و اسپانيول مىنويسد . جزيرهء مالت و شهر طرابلس غرب را شارلكن به يك طايفهاى از رؤساى دينيّهء كاتوليكى داده و مسكن عيسويانى گرديد كه عثمانيها آنها را از جزيرهء ردس بيرون كرده بودند . [ سنهء 938 هجرى - سنهء 1531 مسيحى ] آسيا - در اين سال اولمه كه به دربار سلطان سليمان خان سلطان عثمانى رفته بود محرّك سلطان شده پنجاه هزار سوار به سردارى فيل پادشاه همراه اولمه كرد كه