محمد حسن خان اعتماد السلطنه
720
تاريخ منتظم ناصرى ( فارسى )
اسباب پريشانى خاطر سلطان حسين ميرزا گرديد . توجّه سلطان حسين ميرزا به كنار آب مرغاب . وفات قطب الدين لنكاه صاحب ملتان و برقرار شدن پسرش سلطان حسين به جاى او به حكمرانى و جنگ كردن با باريكشاه بن بهلول لودى كه به فرمان پدر قصد او كرده بود و ظفر يافتن سلطان حسين . [ سنهء 875 هجرى - 1470 مسيحى ] آسيا - چون سال نو شد ميرزا يادگار محمّد در طوس بود عمّهء او شاهزاده پاينده بيگم كه در بيرون شهر هرات منزل داشت به تحريك بعضى امرا داخل شهر شده در جمعه ششم محرّم حكم كرد خطبه به اسم ميرزا يادگار محمّد خواندند و چون ميرزا يادگار محمّد به جام رسيد استمالت نامهها به اسم اكابر و اشراف هرات فرستاد و از شمال شهر گذشته از عقب سلطان حسين ميرزا تا كنار آب مرغاب رفت و از آنجا به هرات توجّه نموده دوشنبه نهم محرّم به سراى سلطنتى اين شهر نزول كرد و بر سرير سلطنت جلوس نمود و امراى آذربايجان را كه با امير حسن بيك آققوينلو قرابت داشتند و ميل اقامت در خراسان نموده ، چون به امداد ميرزا يادگار محمّد آمده بودند همه را در باغات و بساتين دولتى جاى داد و كمال رعايت را دربارهء هريك مرعى داشت و مقرّر كرد در خطبهء اول اسم امير حسين بيك را برند و بعد اسم او را و زمام اختيار ملوك و مال را به دست پاينده سلطان بيگم بازگذاشت و خود به عيش و شرب مدام مشغول شد ، لهذا نظمى در كارها حاصل نگرديده ظلم و اغتشاش درگرفت چنان كه بسيارى از اهالى مملكت جلاى وطن نمودند و داستان هرجومرج در اطراف انتشار يافته سلطان حسين ميرزا دانست كه وقت كار است لهذا بى خبر متوجّه هرات گرديده بطور شبيخون به سراى سلطنتى اين شهر ورود نمود و ميرزا يادگار محمّد را كه خفته بود بگرفته و به عالم ديگر روانه نمودند و مجدّدا سلطان حسين ميرزا به سلطنت برقرار گرديد و به مهام ملكى پرداخت و در دفع اختلال امور كوشيد و حكم كرد رعاياى هرات تا دو سال از دادن اغلب وجوه و ماليات معاف باشند . هم در آن اوان سلطان حسين ميرزا شنيد كه ميرزا الغ بيك ولد ميرزا سلطان ابو سعيد كه از كابل به حدود بلخ آمده بود