است ، 1 رحمه اللّه ، كه عالم و عامل و مجتهد بوده است و صاحب مبسوط و خواهرزادهء

--> عبد العزيز بن مازه كه از اعاظم رؤساء و از مشاهير خاندان برهان است و عوفى در اينجا و در جوامع الحكايات همه‌جا ازو به « سلطان دستارداران جهان » تعبير مىكند « دو حكايت كه مصنف در جوامع الحكايات در باب او مينويسد درينجا نقل ميكنيم : صدر صدور جهان عبد العزيز بن عمر كه سلطان دستارداران جهان بود و در بخارا صاحب حكم و نافذ امر بود و بناء دولت خاندان برهان را بعلم و بذل و رياست و سياست اساس او نهاد و حال او در بزرگى بدرجه‌اى بود كه وقتى دانشمندى از متعلمان غريب كه بتعلم بسمرقند آمده بود خيانتى بزرگ كرد . سلطان سمرقند او را بگرفت و خواست كه برنجاند و گفت اگرچه بدين خيانت مستوجب كشتن است ، اما چون دانشمند است و غريب ، او را سى چوب بزنند ، صدر جهان گفت اگر پادشاه هر چوبى را بهزار دينار زر سرخ بفروشد خزانه را توفيرى تمام باشد و دانشمند غريب را آبروى نرفته باشد ، پس سى هزار دينار بداد و آن دانشمند را از آن ورطه بيرون آورد ، و اين واقعه در ماوراء النهر مشهور است ، و هم از وى آنكه روزى در راهى ميرفت ، بازرگانى را يكى از شحنگان مالى ستده بود ، و آن بيچارهء مظلوم از كس داد نمىيافت ، روزى قصه بصدر جهان رفع كرد ، فرمود كه اى شيخ چند درد سردهى ، آن مرد گفت چون سر توئى درد كجا برم مولانا را اين سخن بغايت خوش آمد ، بفرمود سرهنگان را تا برفتند و آن مال به تكليف بستدند و بوى رسانيدند ، و از بزرگى شنيدم كه او را درين حادثه ده هزار دينار سرخ زيادت خرج شد ايزد تعالى نسيم روح رضوان بروضهء مبارك او و خاندان او برساناد » و اوست كه محمد زفر بن عمر تاريخ بخارا لابى بكر محمد بن جعفر النرشخى را در سنهء 574 بنام او اختصار و اصلاح نمود ( تاريخ بخارا or . 2777 , ff . Ia - 3 a ، جوامع الحكايات f . II 3 a Add . 16 , 862 , ، لباب ج 1 : 179 ، 211 ج 2 : 385 ) . 5 - برادر او تاج الاسلام احمد بن عبد العزيز بن مازه كه گور خان بعد از كشتن برادرش صدر شهيد حسام الدين عمر ويرا مستشار و ناظر بر البتگين حاكم بخارا فرمود تا هر كارى كه البتگين كند باشارت و راى تاج الاسلام باشد ( چهار مقاله ترجمهء پرفسر برون ص 39 ) 6 - امام برهان الدين محمود بن احمد بن عبد العزيز بن مازه صاحب كتاب ذخيرة الفتاوى مشهور به الذخيرة البرهانية كه جامع است فتاوى صدر شهيد حسام الدين را با فتاوى خود او ( حخ 3 : 328 كه سهوا عبد العزيز بن عمر بن مازه نوشته است ) 7 - 10 - امام برهان الدين محمد معروف بصدر جهان بن احمد بن عبد العزيز بن مازه و برادرش افتخار جهان و دو پسرش ملك الاسلام و عزيز الاسلام ، صدر جهان مذكور