احمد بن محمود ( معين الفقراء )
مقدمهء مصحح 6
تاريخ ملازاده ( فارسى )
در كتابخانهء تاشكند نه نسخه ازين كتاب موجودست كه بعنوان تاريخ ملازاده از آن نام برده شده و تاريخ كتابت هريك به ترتيب چنين است : 1233 - 1245 - 1255 - 1261 - 1262 - 1270 - 1276 - 1307 - 1314 ، جامع اين فهرست در باب مؤلف چيزى ننوشته است كه بر معلومات ما بيفزايد ، ر ك « فهرست كتب شرقى كتابخانهء تاشكند ، ج 1 ص 305 » در لنينگراد دو نسخه وجود دارد كه يكى در 1289 هجرى قمرى نوشته شده است ، و ديگرى در 1600 ميلادى ، و نسخهء اخير اقدم نسخى است كه ما سراغ داريم ولى بعللى كه بر خواننده پوشيده نيست استفاده از آن براى ما مقدور نبوده است ، نسخهيى هم در كتابخانهء انجمن آسيايى لندن هست كه تاريخ كتابت آن 1246 هجرى و مؤخر از نسخهء مدرسهء سپهسالارست ، و نيز نسخهيى در بخارا هست كه خصوصيات آن معلوم نيست ، ر ك « ادبيات ايران استورى ، ج 2 ص 953 » . * * * نظر بارتولد خاورشناس و دانشمند مشهور ، استاد بارتولد در باب كتاب حاضر مينويسد : ما بتأليف آتى كه تاريخ شيوخ بخاراست ، زياد تكيه نكردهايم ، اين اثر كه نام آن كتاب ملازاده است بدست احمد بن محمود نامى كه ملقب به معين الفقراء بوده ، تأليف شده و نسبت بتعداد نسخى كه از آن در آسياى مركزى موجودست ، شهرت آن معلوم ميگردد ، مؤلف قبور اولياء و مشايخ اسلامى را كه در بخارا مدفون هستند ميشمارد ، و اطلاعاتى دربارهء زندگى آنها بما ميدهد ، تاريخ زندگى مؤلف معلوم نيست ، از نكات تاريخى كه در كتاب او نقل شده معلوم است كه قبل از قرن پانزده ميلادى در حيات نبوده است ، دقت مطالب او نشان ميدهد كه از آخرين منابعى كه در دست او بوده استفاده كرده است . ر ك « كتاب تركستان ص 58 »