ملا شيخعلى گيلانى
مقدمه 9
تاريخ مازندران ( فارسى )
به نام آنكه او نامى ندارد * به هر نامى كه خوانى سر برآرد دامنههاى شمالى كوههاى البرز به سبب وضع طبيعى آن ، از دوران باستانى و داستانى ، مركز سلسلههاى گوناگون سلاطين بوده است و بارورى خاك كرانههاى جنوبى درياى خزر ، از سوى ديگر سبب شده است كه شاهان همجوار چشم طمع بدين خاك بدوزند . بدين علت از روزهاى نخست ، اين سرزمين مركز برخورد نيروهاى مهاجم و قواى محلى بوده و ايستادگى و سرسختى ساكنان اين ناحيه نيز سبب پيدايش رويدادهاى تازهترى شده است . از آنجا كه در اينجا سوانح تاريخى بيشترى نسبت به ساير نقاط ايران رخ داده ، مورخان محلى كتب تاريخى بيشترى دربارهء آنها نوشتهاند . كتاب تاريخ مازندران ملا شيخعلى آخرين كتاب تاريخى است كه پيشامدهاى دوران سلطنت شاه عباس را در اين ناحيه ضبط و ثبت كرده است . زيرا در اين زمان است كه مازندران ، همچون فارس و خراسان و آذربايجان جزء حكومت مركزى شده است و سلاطين و امراى محلى يكسره از ميان رفتهاند . نگارنده از سالهاى پيش مىدانست كه نسخهاى از اين كتاب در كتابخانهء ملى ملك است و از همانروزها به فكر چاپ اين كتاب افتاده بود . امسال كه فراغتى دست داد ، از كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران خواست تا فيلم و عكسى از اين كتاب تهيه كنند . فيلم و عكس آن در چند روز حاضر گرديد و دست به كار تحرير و