ملا شيخعلى گيلانى
87
تاريخ مازندران ( فارسى )
در پيش او بود . تا بعد از خلاصى خان احمد از حبس شاه طهماسپ ، در عهد شاه سلطان محمد خدابنده ، همراه وى در جنگ خان احمد ، به كوچسفهان با اراذل بيهپس زخم قوى خورده تا به كيسم آمد ، فوت شد . فى ست و ثمانين و تسعمائه . فرقهء ديگر از ملكان كجو از اين طبقهاند ملك اسكندر بن كيومرث ، در دست برادر خود - ملك كاوس - گرفتار شده ، به سلامت خلاص گشت و بعد از حكومت چندگاه وفات يافت . ملك تاج الدوله بن اسكندر مدتى ملك بوده فوت شد . ملك اشرف بن تاج الدوله اسكندر ، پس از پدر به ملك نشسته ، وقتى كه ملك بيستون عازم تسخير تمام رستمدار شد . چون به كجو رفت ، ملك - اشرف بنا بر عدم تاب مقاومت ، پسر ارشد خود - ملك كاوس - را در قلعه گذاشته ، خود به گيلان آمد و بعد از كشته شدن ملك بيستون در دست قماى خود باز به رستمدار رجعت نمود . ليك پسرش - ملك كاوس - وى را تمكين نداد . وى نيز مضايقه نكرده ، در سنهء 921 فوت شد . ملك كاوس بن ملك اشرف ، از روى فهم و ادراك و اطلاع بر احوال سلاطين وقت و مراعات اهل فضل ، نسبتى به ديگر ملكان نداشت و در سنهء 950 به قصد پسر خود ملك جهانگير از عالم فانى رحلت نمود . ملك جهانگير بن ملك كاوس چون پيشتر از آن ، برادر خود - اسكندر - را كه از طرف مادر دخترزادهء كارگيا [ خان ] احمد بن سلطان حسن بن كارگيا سلطان محمد - والى گيلان - بود ، مقتول ساخت ، اهالى آن ديار به كلى