محمد رضا واليزاده معجزى

254

تاريخ لرستان ( روزگار پهلوى ) ( فارسى )

مقدارى نان و روغن و قند و چاى و گوشت تهيه كرده به آنها مىدادند . يد اللّه خان پسر غلامعلى خان امير همايون بيرانوند با عده كثيرى از خوانين و ساير بيرانوندها همچنان در وضعيت خود باقى بود و روزبه‌روز هم كار او اهميت بيشترى كسب مىكرد و به تاخت‌وتاز مشغول بود . عباسقلى خان درفشان سياست خشونت‌آميز با عشاير پيش گرفته بود و هراندازه ديگران او را اندرز مىدادند كه اين رويه يكنواخت غلط است فايده نمىكرد و او در اين عقيده خود سخت استوار بود كه اتخاذ روش ملايمت و مدارا و تحبيب و كمك به اهل لرستان نتيجه منفى به بار مىآورد و مىگفت : سختگيريهاى من مبتدايى دشوار و منتهايى نيكو دربر دارد . دو سند در مورد امور مربوط به امنيت لرستان در سال 1309 چنان كه در فصول قبل نوشتيم رضا شاه در همان ايام بعد از كودتا 1299 بلافاصله به سركوبى و تنبيه مخالفان پرداخت ولى هنوز دو قسمت عظيم و دو ايالت مهم و زرخيز ايران در قبضه اقتدار گردنكشان محل بود . اين دو ايالت لرستان و خوزستان بودند كه خاك آنها به همديگر متصل بود و مىبايست نخست لرستان تسخير شود و از آن‌جا ارتش به خوزستان سوق داده شود . اين بود كه در 1302 لشكرى جنگ‌ديده و كارآزموده مأمور اين كار شد كه چگونگى جنگ و ستيز اين لشكر را در صفحات قبل نوشتيم . ارتش ، لرستان را گشود و خوانين و سركشان آن را به سياست رساند . لكن در نتيجه اشتباهاتى كه فرماندهان نيروهاى اعزامى مرتكب شدند از تاريخ تصرف لرستان تا سال 1312 يعنى تقريبا حدود يازده سال طول كشيد تا بالاخره دولت به‌طور كامل بر لرستان چيره شد . اين طلسم به‌دست رزم‌آرا شكسته شد . وى چنين توفيقى را سهل و آسان به دست نياورد بلكه مدتهاى مديد در كوهها و جنگلهاى انبوه پاى پياده با راهنمايى و كمك بعضى عناصر محلى ياغيان را تعاقب كرد و با وسايل مختلف با آنها ارتباط يافت و بالاخره توانست با وعده و وعيد و اضافه و تحبيب آنان را رام و مطيع سازد و به دوران شرارت ياغيان لرستان خاتمه بدهد . پيش از رزم‌آرا [ نيز ] فرماندهانى در لرستان بودند كه به قدر مقدور براى خواباندن اين شرارتها كوشيدند لكن موفق نشدند . اين فرماندهان كه هركدام به نوبت يكى دو سال فرماندهى تيپ و گاهى لشكر لرستان را در حيطه اختيار داشتند از ترس بازخواستها و تنبيهات و عقوبات