محمد رضا واليزاده معجزى
11
تاريخ لرستان ( روزگار پهلوى ) ( فارسى )
مىورزد . در جاىجاى اثر خود با تأكيد به وجود كتابخانههاى بزرگ برخى از رجال اشاره مىكند و از كلامش برمىآيد كه اين بهترين وصفى است كه دربارهء صاحب سرگذشت مىنمايد . در تجلى بخشى به چنين عشقى است كه شصت و چهار بهار پربار زندگى خويش را صرف فراهم آوردن گنجينهء بىنظيرى از كتاب در يكى از محرومترين استانهاى ايران مىنمايد . ازاينرو بايد گفت او كتابندهاى است كه گنجى پربها به يادمان برجا نهاد . نوشتههاى واليزاده معجزى آميزهاى از تاريخ شفاهى ، اسناد تاريخى و آثار تاريخنگاران رسمى است . مجموعه دو هزار صفحهاى تاريخ لرستان « 1 » بخشى از گنجينه دستنوشتههاى اوست كه نويسنده در آن مىكوشد تا به كمك نوشتههاى تاريخنگاران رسمى خطوط برجستهء تاريخ لرستان را براى خواننده خويش مشخص سازد . اگرچه در اين اثر به دلايل گوناگون سازماندهى مشخصى به چشم نمىآيد ولى شخصيت و عملكرد حكمرانان و ( در جلد دوم ) فرماندهان نظامى اعزامى به لرستان درونمايهء اصلى هربخش است . شيوه كار او بدينگونه است كه هرشخصيت محورى را از روزگار تولد تا پايان مأموريت و گاه پس از آن ( حتى روزگار مرگ ) به كمك منابع مختلف معرفى مىكند و از اين رهگذر رويدادهاى لرستان را نيز مطرح مىسازد . ازاينرو مىتوان گفت اثر او نوعى سرگذشتنويسى ، يا تاريخى بر پايهء سرگذشت تاريخسازان است . واليزاده معجزى از جمله مورخين سنتى و خودآموخته است كه از سر ذوق و نوعى احساس وظيفه يا رسالت تاريخى دست به قلم مىبرند . اثر اين بزرگان كه بهطور عموم پيشگامان فرهنگ و تاريخ جامعه خود هستند ، اگرچه از پارهاى كاستيهاى شكلى و روشى به دور نيست ولى به سبب نقشى كه در گردآورى وقايع دارند ، تأثير ژرفى بر نويسندگان بعدى برجاى مىگذارند . اثر حاضر نيز به سبب دربست بودن مطالب و توجه نويسنده به روايات شفاهى و اسناد تاريخى از اين قاعده به دور نيست و بس روشن است كه پژوهشگران بعدى هرگز بىنياز از آن نخواهند بود . نارساييهاى شكلى و روشى اگرچه به جاى خود داراى اهميت و درخور بررسى هستند ولى براى نويسندگان گروه سنتى كه بيش از هرچيز به مضمون اهميت مىدهند چندان كاستى قابل انتقادى نيستند . بنابراين آنچه گفتنى است رهنمودهايى براى شناخت درست محتوى اثر است : دربست بودن مطالب و توضيحات فراوان نويسنده كه متأسفانه گاه به حشو و تكرار
--> ( 1 ) . مجموعه آثار واليزاده معجزى شامل چندين عنوان متنوع مىباشد كه كتاب حاضر دومين عنوان از آن مجموعه است و عناوين بعدى در دستور كار انتشارات حروفيه قرار دارد و به تدريج منتشر خواهد شد .