محمد رضا واليزاده معجزى
106
تاريخ لرستان ( روزگار پهلوى ) ( فارسى )
نحوه محاصره پادگان نيروى غرب نحوه آرايش و محل استقرار نيروهاى عشاير به اين صورت بود : 1 - از پل شكسته خرمآباد تا شيركشان و پشت بازار در امتداد نهر ناصرى تا منوچهرآباد ( باغ نمونه كشاورزى كنونى ) در تحت مسؤوليت طوايف چگنى ، كه عبارت بودند از روميانى ، اولاد احمد بيك ، ميرزاوند ، اولاد طهماسب و ساير تيرهها [ قرار داشت ] . 2 - طوايف بالاگريوه : مير ، بهاروند ، ديركوند ، جودكى ، قلاوند ، كرد عليوند ، مراد عليوند و غيره متعهد محاصره پادگان از ناحيه كرهگاه ، خيرآباد ، سرابياس مدبه تا سنگر بختيارى گرديدند و اين قسمت هم تحت مسؤوليت آنان قرار گرفت . 3 - غلامعلى خان به اتفاق برادران و بنى اعمام و قيطول او با طايفه بيرانوند قسمت راه بروجرد [ و ] تنگ زاهد شير را اشغال كردند تا اگر از سمت بروجرد نيروى كمكى به سمت خرمآباد حركت كرد ، از ورود آن به خرمآباد جلوگيرى كنند و مانع رسيدن هرنوع كمك به لشكر غرب شوند و آنها را در خرمآباد و قلعه فلك الافلاك محاصره سازند تا مجبور به تسليم شوند . 4 - خوانين سراب تلخ ( پسران و بنى اعمام ) و برادرزادگان سرهنگ موسى خان حسنوند با قيطول و طايفه ، آنها متعهد نگاهدارى حلقه محاصره از ناحيه ساهكوه و آستان منصور [ ؟ ] ساكى شدند . اين محاصره كه قسمت اعظم ايلات و طوايف لرستان به استثناى طرهان و دلفان ، الشتر ، سگوند و دالوند و طوايف حولوحوش زاغه و آبستان در آن شركت داشتند از روز هيجدهم ارديبهشتماه 1303 شروع و مدت 38 روز تمام طول كشيد و روزبهروز عرصه را بر نظاميان تنگتر ساختند . نظاميان كه آن موقع هنوز مانند امروز داراى سربازخانه و آسايشگاه نبودند « 1 » ، غير از قلعه فلك الافلاك و محوطه گلستان محل قرص و محكم ديگرى بعنوان جانپناه نداشتند . در اطراف شهر نيز برجهاى زيادى ساخته شده بود كه در هريك از آنها عدهاى سرباز پاس مىدادند ؛ در سر راهها نيز چنين برجهايى ساخته شده بود كه در دست نظاميان بود . لرستانيها كه از خواص سيمهاى تلگراف بىاطلاع نبودند ، تمام خطوط ارتباطى را قطع و از اين حيث هم رابطه شاهبختى را با مركز قطع نمودند . « 2 »
--> ( 1 ) . اصل : جهت سربازان نداشتند . ( 2 ) . سيمكشى به جهت داير كردن خطوط ارتباطى تلگراف در ايران از سال 1275 قمرى به فرمان ناصر الدين شاه قاجار شروع گرديد . نخست در تهران و بعد به مرور گسترش يافت و در طى چند سال تقريبا تمام شهرهاى ايران