محمد رضا واليزاده معجزى
89
تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )
خلعت و نشان براى خانلر ميرزا آوردند . احتشام الدوله در قيلاب با شدت هرچه بيشتر به عشاير طاغى حمله كرد و آنها را متوارى ساخت و از آن طرف هم ميرزا عبد الغنى با نيرويى كه احتشام الدوله در اختيارش گذاشته بود ، شكست سختى به آنان وارد آورد . فراريان براى پناهندگى به دو محل آماده شده بودند : يكى به على خان والى پشتكوه « 1 » و ديگر به اعراب بنى لام . احتشام الدوله بعد از عبور از رودخانه كرخه دو نفر از اشخاص فهميده و سخندان را به عنوان نماينده و پيغامبر نزد سرحدداران دولت عثمانى و اعراب بنى لام فرستاده و به آنها تذكر داد كه عشاير مزبور رعاياى طاغى و ياغى و مقصرين دولت ايران بوده و از ارتش ايران شكست يافته و فرار كردهاند و بنابراين از دادن هر نوع پناهندگى و يا كمك به آنها خوددارى نمايند . به فاصله چند روز هم ، از اعراب بنى لام و هم از سرعسكر بادرايى جواب رسيد مبنى بر اينكه نه كارگزاران دولت عثمانى و نه اعراب بنى لام مطلقا خلاف اصول مودت و روابط ودّاديه دولت اقدامى نخواهند كرد و مقصرين ايران را پناه نخواهند داد . احتشام الدوله بعد از حصول اين اطمينان به دالپرى كه مسكن سگوندها بود حملهور شد و آنها از آنجا فرار كرده به محمد رحيم خان ملتجى گرديده و تسليم شدند . » داستان منازعات خوانين جودكى و اعدام نصير خان به دستور احتشام الدوله و ايلدرم ميرزا براساس روايات محلى در صفحات قبل داستان نزاع خوانين جودكى و اعدام نصير خان رئيس طايفه مزبور را به دستور احتشام الدوله والى ولايات غرب و خوزستان و برادرش ايلدرم ميرزا حكمران لرستان برطبق مندرجات تواريخ معتبر به رشته تحرير درآورديم . ولى چون در روايات محلى كه مأخوذ از اطلاعات اشخاص و كسانى است كه در صحنهها شركت داشتهاند ، مطالب و موضوعات جالبى است كه به نظر مورخين نرسيده ، لذا به منظور تكميل مندرجات صفحات قبل آنها را به عنوان
--> ( 1 ) . بهطورى كه از محتويات و مندرجات تواريخ عهد قاجاريه استنباط مىشود از چهار پسر حسن خان والى كه عبارت از عباسقلى خان و على خان و حيدر قلى خان و احمد خان بودهاند سه نفرشان به اين ترتيب در پشتكوه واليگرى كردهاند : اول عباسقلى خان والى بوده و بعد از او على خان به واليگرى رسيده و بعد از او حيدر خان يا حيدر قلى خان حال نحوه رسيدن آنها بدين تفاهم در نتيجه جنگ و نزاع بوده و هركدام زورشان به ديگران چربيده والى شدهاند يا به ترتيب سن يا به نوبه ، بر نگارنده روشن نيست و احتياج به تفحص و تحقيق از مطلعين و معمرين محل دارد بويژه از اشخاصى كه در دم و دستگاه واليان خدمت كردهاند ، بايد تحقيق به عمل آيد .