قرض كردن از اجانب و سفر فرنگستان جدى بود و ته بساط استقلال ايران را فداى استقراض از بيگانگان و سفر فرنگستان كرد . خلاصه هرچه از دزد مانده بود به چنگ رمال افتاد . او مىخواست از روش پدر تقليد كند ولى نمىتوانست ؛ زيرا ناصر الدين شاه درعين‌حال كه وجودش براى مملكت جز ضرر و زيان فايده‌اى نداشت پادشاهى بود باهوش و فطن ولى مظفر الدين شاه هرچه بخواهيد كودن و بىحال . او در ظرف 14 سال پادشاهى خود سه سفر به فرنگستان رفت و هر سفر مبالغ بسيارى ايران را بدهكار مىكرد و دست دول اجنبى را در سياست و اختيارات ايران بازگذاشت تا اين‌كه رفته‌رفته صداى مردم بلند شد و خواهان حكومت مشروطه شدند ؛ زيرا ديگر از دست اين استبداد لعنتى به ستوه آمده و فاقد همه‌چيز شده بودند . بعد از مدتها كشمكش بالاخره مظفر الدين شاه در اواخر عمر فرمان مشروطيت را صادر كرد و يك روز بعد از امضاى فرمان مشروطيت به سراى باقى شتافت ( 1324 ه ق . ) بعد از مظفر الدين شاه ، محمد على ميرزا پسر بزرگ و وليعهد او به سلطنت ايران رسيد . با اين كه در زمان پدرش نسبت به صدور فرمان مشروطه كمك كرد مع‌هذا موقعى كه خود زمام سلطنت را در دست گرفت ، بناى مخالفت را با مشروطه‌خواهان گذاشت . بعد از اعلام استبداد ، آزادىخواهان كه حاصل زحمات گذشته را به باد رفته ديدند فعاليت خود را از نو آغاز كردند و به شرحى كه در اين كتاب نوشتيم قواى شمال و جنوب به حركت آمدند و او را از پادشاهى خلع و پسر سيزده ساله‌اش سلطان احمد شاه را به‌جاى او پادشاه خوانده و انجام كارها را به عهده نايب السلطنه گذاشتند . احمد شاه پادشاه نگون‌بختى بود . دوران سلطنت او مصادف شد با جنگ بين‌الملل اول و اغتشاش سراسر ايران و طغيان عشاير و تجاوز بيگانگان ، بالاخره اين پادشاه نتوانست در ميان امواج سهمناك اين حوادث خود را نگاهدارد و چون ذاتا و يا مصنوعا مىخواست به تمام معنى پادشاهى مشروطه دوست و غير مسئول باشد لذا كارها را به عهده مجلس و دولت گذاشت . و اما حكام ولايات : از زمان فتحعلى شاه كه فرزندان و فرزندزادگان شاه زياد شدند حكومت ولايات غالبا به شاهزادگان داده مىشد . اينان كه غالبا در سن جوانى بودند اوقات خود را به لهو و لعب گذرانيده و توجهى به آبادى و عمران محل نداشتند و وجوهى را كه بابت ماليات به حيطه وصول درمىآوردند صرف خوشگذرانى و تفريحات خود كرده چيزى به خزانه نمىفرستادند . در ميان اين همه شاهزادگان تنها عباس ميرزا نايب السلطنه و محمد على ميرزا دولتشاه و