محمد رضا واليزاده معجزى
781
تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )
حرام نشود . نظر على خان از موفقيت على محمد خان پسرش فوق العاده خوشحال و مسرور بوده و به آنها گفت باز هم تيراندازى كنيد . در اين نوبت على محمد خان در همان تير اول بز را درغلطانيد ولى ويلسن تير چهارم را به هدف نزد « 1 » و به قول خودش اين تيراندازى براى هيچ كدام ايجاد شرمندگى نكرد . ساعتى بعد نظر على خان به بازديد ويلسن رفت و بعد از قدرى صحبت راجع به تيراندازى ، موضوع راهآهن و محسنات آن پيش آمد . نظر على خان به ويلسن گفت : من از كاپيتان لوريمر ( Captain Lorimer ) سپاسگزارم كه مرا در اين مورد كاملا روشن و آگاه ساخت . راهآهن شهرنشينها را قوى خواهد ساخت و كاركنان دولت را مسلط خواهد كرد كه من و ايل و طايفه مرا غارت كنند . روزنامهها مىنويسند راهآهن باعث ايجاد امنيت مىشود « 2 » ولى اين امنيت براى مالكين و تجار است و به حال عشاير فايده ندارد . ويلسن در جواب مىگويد : تجربه به ما نشان داده كه راهآهن در همهجا امنيت به وجود آورده و به ثروت اشخاص افزوده است و مخصوصا آنها كه نزديك به راهآهن هستند به سرعت ترقى كرده و ثروتمند شده و كالاهاى خود را اسرع وقت به بازار رسانيدهاند در نتيجه تجارت هم توسعه و رونق پيدا كرده و راهآهن هيچگاه از استقلال ايلات نمىكاهد . راهزنان و غارتگران لرستان به واسطه فقر و احتياج مرتكب اين عمليات مىشوند ، وقتى كه راهآهن بازارها را به روى آنان گشود آنها كالا و اشيا خود را در بازار عرضه كرده و صاحب ثروت مىشوند و از اين زمينها كه حالا بلااستفاده افتاده استفادهء كشاورزى مىكنند و محصول خود را در بازار مىفروشند و احتياجات خود را رفع مىسازند . بعد از اين مذاكرات نظر على خان از او مىخواهد كه ترتيبى فراهم كند كه راهآهن در منطقه حكومت او بدون رضايت قبلى او ساخته نشود . ويلسن در جواب نظر على خان مىگويد : من اين شرط را تا آنجا كه مربوط به دولت انگليس و سنديكاى راهآهن ايران است مىپذيرم و تعهد مىكنم ؛ لكن راجع به دولت ايران نمىتوانم تعهد بكنم . اين مذاكرات قريب سه ساعت طول كشيد و بعد ناهار شاهانهاى را كه نظر على خان تهيه كرده بود صرف كردند و چون غذاها فوق العاده خوب و لذيذ بود ميرزا على اكبر خان بانك به ويلسن گفت اين تشريفات در مدت يك هفته تهيه شده است .
--> ( 1 ) . اصل : زد . ( 2 ) . اصل : مىكند .