محمد رضا واليزاده معجزى
738
تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )
نقطه ضعيف خطوط نيروى « 1 » الوار فرستاد كه معجلا و شديدا به سنگرهاى خصم حملهور شوند . اسواران مذكور در ريشه ارتفاعات مخمل كوه در داخلى دره عميقى پياده شدند . دو دسته از افراد نظامى با حمايت مسلسلها به سرعت بالا رفته و ديرى نگذشت كه الوار از سرعت تعرض و حمله اسواران نايب اول عبد العلى خان زند و آتش شديد مسلسلهاى كمكى متوحش و مضطرب شدند و هنگام عقبنشينى پنج نفر از آنها مجروح گرديد . وقتى كه سنگرها را از دست دادند سه نفر آنان كشته و جا مانده بودند و در نتيجه حمله سريع اين اسواران سمت جنوب تنگ زاهد شير تا مغرب يكسره به تصرف درآمد . [ مقر ] اسواران مهاجم در قلعه خرابه واقع در روى تپه وسط مخمل كوه و [ مشرف به ] سنگرهاى الوار بود و كليه ارتفاعات سر جاده عمومى را سنگربندى نموده و راه معمولى كه از ريشه همين ارتفاعات مىگذشت بسته و سد كرده بودند . البته ماژر دماره از زد و خورد با اين دستجات اجتناب مىكرد و چون مىخواست به هر نحو كه ممكن باشد خود را به خرمآباد برساند ، ناچار بود راهى براى عبور خود بگشايد . در اين موقع شب فرارسيد و آتش جنگ خاموش گرديد . معهذا تا دو ساعت به صبح مانده دوست و دشمن بيدار و آماده رزم بودند . عبور از تنگ مخوف ماژر دماره كه مىدانست راه خرمآباد به نشيب و فراز خطرناكى منتهى مىشود و به علاوه جاده هشت تا نه كيلومتر از ريشه يك سلسله ارتفاعات كه به دست الوار بود مىگذرد و از اين راه هرگز به خرمآباد نخواهد رسيد ، به حكم اجبار درصدد برآمد قبل از اينكه هوا روشن شود الوار را اغفال كرده و از تنگ مخوف عبور نمايد . بدين منظور دو ساعت به صبح مانده هنگ سوار را آماده حركت نموده و دستهدسته از ريشه مخمل كوه با پشتيبانى مسلسل كه نشانه روى تقريبى شده بود - گرچه به كار برده نشدند - افراد « 2 » را پيش فرستاد و [ آنها در ] طرف ديگر تنگ در پناه تپه ماهورهاى مرتفع جمع مىشدند . پس از عبور تمام هنگ سوار و مسلسلها ، خود نيز با آخرين اسواران به حركت درآمد و اين امر در ظرف يك ساعت و ربع بدون سروصدا انجام داده شد . وقتى ماژر تمام هنگ سوار و مسلسلها را بهطرف مغرب تنگه رسانيد و مطمئن گرديد [ كه ] افراد عقبمانده ندارد ، هنوز هوا روشن نشده بود كه با تمام نيروى خود به مقصد جلگه كرهگاه
--> ( 1 ) . اصل : ارتش . ( 2 ) . اصل : ولى هر دسته .