محمد رضا واليزاده معجزى

732

تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )

رحمت اللّه خان كه گويى از يادش رفته بود كه اين توپها از بهترين وسايل دفاعيه است فورا دستور شليك داد و صداى غرش آنها در كوه و صحرا پيچيد . فرج بعد از شدت در همين موقع كه صداى مهيب توپخانه كوه و دشت را به لرزه آورده بود ماژر دماره « 1 » با يك ستون ژاندارم از بروجرد حركت كرده و به دنبال نظام السلطنه تا گردنه رازان آمده بود . ماژر دماره كاملا به روحيات نظام السلطنه حاكم لرستان و بروجرد آشنا بود و مىدانست اين مرد در صحنه رزم از مرگ نمىهراسد و تفوق نيروى دشمن او را بيمناك نمىكند و در نتيجه تهور زايدالوصف غالبا خود و ديگران را به خطر مىاندازد . روى اين اصل ماژر دماره به فكر افتاد كه دنبال حاكم حركت كند و در صورت لزوم او را يارى دهد . ( 2 ) [ هنگامى كه به ] گردنه رازان رسيد و صداى توپخانه را شنيد كار دستش آمد و به توپچيان فرمان داد جواب توپخانه را بدهند تا آنها از نزديك بودن ستون آگاه شوند . « 2 » نظام السلطنه و همراهانش كه از رسيدن هرنوع كمكى مأيوس شده بودند از غرش توپخانه كوهستانى ماژر دماره ، جانى گرفتند و خوشحال شدند . فورا نظام السلطنه جريان كار خود را به وسيله نامه و قاصد به اطلاع ماژر رسانيد و فىمابين ستون ژاندارمرى و اردوى نظام السلطنه ارتباط برقرار گرديد و ماژر ستون را به قريه رنگرزان سوق داد و بيرانوندها و سگوندها و ساير محاصره‌كنندگان را تارانيدند . به‌طورى كه در جاى ديگر از اين فصل نوشته‌ايم موقعى كه نظام السلطنه از بروجرد بيرون آمد تا تكليف خود را با بيرانوندها روشن و يك طرفى سازد به نظرش رسيد كه مرحوم آقا ربيعا چاغروند را كه با خوانين بيرانوند و سگوند خويشاوندى و اتحاد داشت نيز با خود ببرد تا در صورتىكه به وجود او احتياج پيدا كرد و يا اينكه خوانين بيرانوند راجع به آقا ربيعا مطالبى عنوان كردند ، مشاراليه در دسترس باشد . خود آقا ربيعا هم در اين سفر به نظام السلطنه گفته بود كه اگر مرا مرخص كنيد حالا هم مىتوانم همه دشمنان را به شما تسليم [ نموده ] و ماليات لرستان را برايت وصول كنم . ليكن متأسفانه روال كار طورى نبود كه از وجود آقا ربيعا استفاده شود و نظام السلطنه كه مردى لجوج بود دوباره او را به بروجرد برگردانيد . با اينكه آقا ربيعا مىتوانست

--> ( 1 ) . قبلا ماژر دماره را كاملا معرفى كرده‌ايم . ( 2 ) . اصل : بدهد تا از نزديك بودن ستون آگاه باشد .