محمد رضا واليزاده معجزى
72
تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )
بالاخره شاه را نسبت به او بدبين ساخت . او همينطور تصميم به نابودى حسين قلى خان ايلخانى بختيارى گرفت و او را متهم به همدستى با ظل السلطان ساخت و حيلهها به كار برد تا به شاه ثابت كرد ، حسين قلى خان مىخواهد قواى ايلى خود را به كار برد و ظل السلطان را بر تخت سلطنت نشاند و آنقدر در اين مورد به شاه القاء شبهه و تلقين خلاف واقع كرد تا موجبات قتل او را فراهم آورد . هدايت در مجمع الفصحا درباره او مىنويسد كه : « از بدايت شباب به كسب فضايل جد بليغ و عزم راسخ داشت و همت بر تحصيل علوم و تكميل اخلاق مىگماشت تا در هردو تغلبى كامل و تعمقى شامل حاصل كرد » و بعد از چند سطر كه در خصوص مأموريتها و نظم و نسقهايى كه بجا آورده ، مىنويسد : به خدمتگزارى و مدحت شعارى و تنظيف خصايل و تأليف رسايل اشتغال داشت ، از آن جمله در سفر گرگان كه در ركاب اعلى بود و در شبى رسالهاى را در احوال وليعهد مغفور و خاقان مغفور طاب ثراهما كه مشتمل بر بيست و هشت حكايت است و تخمينا دويست بيت نگاشته ، كه در هر حكايتى يك حرف ساقط است يكى الف يكى با يكى تا الى آخر و خلاصه الحساب جناب شيخ بهايى را به فارسى شرح نموده نصاب انگليسى نيز ساخته كه دو هزار لغت در آن حفظ است و كتابى در جغرافيا موسوم به جام جم موزون به نام نامى و اسم سامى حضرت سلطان عصر ابو الفتح و النصر ناصر الدين شاه قاجار خلد اللّه ملكه تأليف فرموده كه نسخهاى جامع و مفيد و مبسوط و بىنظير است » . هدايت بعد از اين شرححال ، چنانكه در سراسر كتاب شيوه اوست ، اشعار زيادى كه بيشتر از سيصد بيت شود ، از گفتهها و سرودههاى شاهزاده آورده كه نگارنده به چند بيت اخلاقى زير اكتفا نمود . اى دل شوريده زين جهالت بگذر * غره به جاه و زور مباش به دنيا زى ره يزدان شتاب تا كه بباشى * بر مه و خورشيد و چرخ و انجم دارا بال و پرى ساز كن چو شهپر جبرئيل * وانگه پرواز جو به جانب بالا