محمد رضا واليزاده معجزى
7
تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )
بهجاى مقدمه پيشينهء لرستانپژوهى در تاريخ معاصر ايران دو نقطهء عطف در دههء سى و دههء هفتاد دارد . در دههء سى تنى چند انگشتشمار و در دههء هفتاد گروهى بىشمار پا به عرصهء زادگاهپژوهى در ديار ما گذاردند . تلاشهايى كه در دههء سى آغاز شد ، حدود دو دهه تداوم يافت و كوششهاى دههء هفتاد كمابيش استمرار دارد . بررسى تطبيقى و ارائهء كارنامهء اين دو مقطع مجال ديگرى مىطلبد و اكنون نمىتوان به آن پرداخت . اما سعى براين است - كه به مناسبت - به گوشههايى از كارنامهى فردى كه همواره بر عملكرد سازمانهاى متولى پيشى داشتهاند ، بپردازيم . همهء دوستداران مقولهء لرستانشناسى نيك مىدانند كه يكى از كوششگران نسل نخست عرصهء لرستانپژوهى زندهياد استاد محمد رضا واليزاده معجزى ( 1296 - 1360 ) بوده است و وى در اين زمينه حق گرانى بر گردن اهل ديار ما به ويژه پژوهشگران متأخر دارد . روزگارى كه او پژوهش و نگارش خود را آغاز كرد هيچگونه زمينهء فرهنگى و اجتماعى براى تحقيق در زادگاه ما وجود نداشت . وقوف به اوضاع شهر و ديار و نگاه عام و خاص به اين مقوله ، پايمردى ، سعه صدر و استوارى او را بر سر پيمانى كه با خود بسته بود ، نمايان مىكند . سرمايه و مكنت خدادادى او را به زراندوزى و تجارت پيشگى نكشانيد و زمينهء مساعد براى آنچه عدهاى از آن به عنوان پيشرفت در كوره راه سياست مىپندارند ، او را نفريفت و خلوتگزينى در كنج كتابخانهء شخصى و مصاحبت با مطلعان را بر هرچيز ديگر ترجيح داد تا بتواند در اين رهگذر از پيشينهء لرستان غبارروبى كند و ميراث گرانقدرش را براى اهل لرستان بر جاى گذارد . اكنون خوشوقتيم كه دو فرزندش آقايان حسين على و محمد على واليزاده با امانتدارى اين