محمد رضا واليزاده معجزى
653
تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )
در اينجا لازم است به استحضار خوانندگان اين تاريخ برساند كه استعداد جنگى والى پشتكوه چه در معيت داشتن هزاران مرد جنگى و سلحشور كه در سراسر ايران نظير و بديل نداشتند و چه از جهت نظم و ديسيپلين و تاكتيكدانى و چه از نظر سازوبرگ و مهمات جنگى به نحوى بود كه نه تنها ايل بيرانوند ، بلكه اگر همه ايلات پيشكوه لرستان باهمديگر متحد مىشدند ، در مقابل حملات سپاه منظم و مجرب والى قدرت مقاومت نداشتند . براى اينكه استعداد جنگى والى را بايستى با استعداد جنگى سلاطين مقتدر مقايسه كرد ، زيرا هر وقت والى احتياج به سواران جنگى داشت و طبل مخصوص را مىنواختند ، در ظرف مدت چند ساعت هيجده هزار سوار فداكار و جانباز در ركاب وى حاضر و آماده مىشدند . علاوهبراين حاضر بودند هر نفر هم مبلغ پنج تومان براى مخارج اردوكشى به والى تقديم دارند و نيز غذاى 48 ساعته خود را همراه بياورند و همه لوازم جنگى را خودشان متعهد بودند ، بدون اينكه دينارى خسارت متوجه خزانه والى بشود مهيا سازند و هرگاه والى احتياج به عده بيشترى داشت در ظرف دو سه روز قريب به صد و پنجاه هزار نفر براى جنگ در ركاب او آماده حركت بودند و آنها هم با همان شرايط قبلى توشه 48 ساعت و سازوبرگ و همه وسايل جنگى خود مىآمدند و لدى الورود به اردو مبلغ پنج تومان هم به خزانه والى تقديم مىكردند . اين رويهء جنگى والى تا آنجا كه اطلاعات تاريخى در دست است ، اختصاص به شخص والى پشتكوه داشته و در هيچ نقطه دنيا سابقه ندارد كه سربازان دينارى به فرمانده سپاه يا پادشاه خود خسارت وارد نسازند و اسب و زين و فشنگ و تفنگ و غيره همه به عهده خود سرباز باشد و علاوهبراين مبلغ پنج تومان هم به خزانه تقديم كند و باز هم تعجب در اين است كه اين جنگنده گان به قدرى منظم و مرتب و با انضباط باشند كه مانند آنها در هيچ ارتشى ديده نشود . شايد اين مطالب را كسى باور نداشته باشد و از قبيل اغراق بداند ، ولى خوانندگان به يقين بدانند كه عين حقيقت است و ذرهاى دروغ و خلاف در آن راه ندارد و بهطور قطع اگر والى در آن هنگام يا بعد از آن قصد سلطنت مىداشت ، رسيدن به آن برايش در نهايت سهولت و بلكه يك مسأله پيش پا افتاده بود و معهذا هيچوقت چنين خيالى براى والى نيامد . زيرا او به وصاياى اجدادش كه او را از جنگيدن با شاه و دولت برحذر داشته بودند ، كاملا پابند بود و اشخاصى كه خواستهاند وى را در قيام خزعل خان سردار اقدس عليه سردار سپه شريك سازند ، سخت اشتباه كردهاند . بنابراين مقدمات والى خودش نمىخواست با ايل بيرانوند بجنگند و به آنان صدمات و