محمد رضا واليزاده معجزى
613
تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )
نيز مىتوانست كلا به حيطه وصول درآورد ، براى چه حكومت پيشكوه را دولت به او نداد و به امير اشرف داد كه هيچ كدام از اين كارها را نتوانست انجام دهد و لرستان تبديل به ملوك الطوايفى شد و هر رئيس ايل و طايفهاى خود را مالك الرقاب خواند و رشته انتظامات به كلى از همديگر گسيخت ؟ علت اين انتصاب اين بود كه محمد على شاه به واسطه قرابتى كه والى با برادرش سالار الدوله داشت نمىخواست قدرت والى را دو چندان سازد كه مبادا در خيال فراهم آوردن زمينهء سلطنت براى دامادش سالار الدوله يا براى خودش بيفتد زيرا در آن برهه از زمان كه خزانه ايران خالى و وضع مملكت مغشوش و مردم در لهيب شرارت دستجات شرور راهزن و غارتگر مىسوختند و همه سربازانى كه در اختيار مركز بود به اندازه تفنگچيان ملكشاهى والى پشتكوه نبود ، هرگاه والى براى انتقال سلطنت به خودش يا به سالار الدوله دامادش هوس تسخير تهران را مىكرد ، دولت با كدام نيروى دفاعى در برابر حملات خردكننده سواران و تفنگچيان كارآزموده والى مىتوانست ايستادگى و مقاومت نشان دهد . در صورتىكه امير اشرف هرگز يك دهم قدرت والى را نداشت و حكام و شاهزادگانى كه سالهاى متمادى در لرستان حكومت داشته و استعداد و موقعيت امير اشرف و والى را كاملا مىدانستند ، قطعا بعد از رفتن نظام السلطنه به تهران كه به فكر تعيين جانشين نظام السلطنه در لرستان افتادند ، اين نظر را به دولت اعلام داشته بودند و چون خودشان هيچ كدام بعد از قضاياى نظام السلطنه جرأت گرفتن حكومت لرستان را نداشتند ، لذا در نهايت بىنظرى عقيده خود را گفتهاند و چه بسا كه از خود نظام السلطنه هم در اينباره استعلام رأى كرده باشند . ضمنا اين را بايد گفت كه تنها والى پدرزن سالار الدوله نبود و بلكه امير اشرف هم پدرزنش بود و اگر امير اشرف در اوايل سلطنت محمد على شاه بنفسه سالار الدوله را يارى داد ، والى براى حفظ موازنه و از نظر مآلانديشى خودش همراه سالار الدوله جهت تسخير پايتخت حركت نكرد ، بلكه پسرش غلامشاه خان را فرستاد كه اگر سالار الدوله فاتح شد والى هم شريك اين فتح باشد و اگر دولت فاتح شد بگويد پسر من بدون كسب اجازه از من و خودسرانه وارد اردوى سالار الدوله شده و او را يارى داده است . در هر صورت دولت ترجيح داد كه امير اشرف را به كفالت لرستان معين نمايد تا در خلال اين انتصاب مرد شجاع و فداكارى حكومت را قبول كند .