محمد رضا واليزاده معجزى

562

تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )

ج : منطقه نفوذ طوايف باجولوند كه نقطه مقابل بيرانوند محسوب مىشوند ، عبارت است از بخش زاغه و قسمتى از بخش حومه . طوايف باجولوند عبارتند از : سگوند ، دالوند ، قايد رحمت ، آروان و ياراحمد . خوانين و رؤساى طوايف مزبور در آن هنگام عبارت بود از فاضل خان ، شير محمد خان ، محمد حسين خان ، تيپه خان و امير امنع كه در بروجرد سكونت داشت . د : حوزه نفوذ خوانين و رؤساى و طوايف بالاگريوه عبارت است از بخش‌هاى پاپى و ملاوى و ويسيان و حسينيه . طوايف اصلى بالا گريوه دو طايفه پاپى و ساكى مىباشد ولى رفته‌رفته طوايف مير و قلاوند و ديركوند ( اين سه تيره را غالبا ديركوند مىنامند ) هم جزو بالا گريوه محسوب شده‌اند . خوانين مهم بالا گريوه مير صيد محمد خان ، ميرزا محمد خان ، شهاب ، حسينقلى خان پاپى ، قندى خان . ه : منطقه نفوذ مهر على خان امير منظم حسنوند عبارت از بخش سلسله بوده است در بخش سلسله يا اليشتر طوايف حسنوند ، يوسفوند و كوليوند اقامت دارند . سابقا طايفه كرمعلى نيز مربوط به بخش سلسله بود كه نيمى به امير منظم و نيمى به امير اشرف سرسپرده بودند . مهر على خان امير منظم و پدرش صيد مهدى خان امير العشاير در زمان اقتدار امير اشرف چندان تسلطى به طوايف نداشتند ولى بعد از شكستى كه به امير اشرف داد « 1 » ، عملا اليشتر از زير سلطه امير اشرف بيرون آمد و نفوذ و قدرت امير منظم جانشين قدرت امير اشرف گرديد و حسنوندها بناى ظلم و ستم را نسبت به طوايف ديگر گذاشتند . در اليشتر غير از مهر على خان خوانين ديگر هم بودند ولى در مقابل او چندان اقتدارى نداشتند . و : منطقه نفوذ اعظم السلطنه كاكاوند قسمتى از بخش دلفان كه اختصاص به طايفه كاكاوند داشت ، بود به اضافه قصبه هرسين و حومه آن‌كه غالبا متعلق به خود اعظم السلطنه بود . بخش وسيع دلفان سابقا جزو قلمرو حكومت امير اشرف بود ولى بعد از شكستى كه از جبههء متحد اعظم السلطنه و امير منظم خورد ، دلفان هم مانند اليشتر از زير سلطه او خارج شد و هر قسمت تحت نفوذ عده‌اى از خوانين محل قرار گرفته و حوزه اقتدار امير اشرف تقريبا منحصر به بخش طرهان و چگنى شد . با اين وصف باز هم منطقه نفوذ او شامل قسمت عظيمى از خاك لرستان بود . در بخش دلفان غير از اعظم السلطنه كاكاوند ، خوانين ميربيك ، نور على ، ايتوند ، كرمعلى ،

--> ( 1 ) . قبلا نوشتيم كه مهر على خان با اعظم السلطنه كاكاوند وعده ديگرى از خوانين دلفان همدست شد و امير اشرف را شكست داد . داستان اين جنگ را جداگانه نوشته‌ايم .