محمد رضا واليزاده معجزى

51

تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )

سال 1250 حكمرانى نمود . از جمله وقايع قابل ذكر ايام حكومت حشمت الدوله در لرستان موضوع مسافرت فتحعلى شاه به لرستان و خوزستان در سال 1245 مىباشد . در تاريخ منتظم راجع به نزول موكب فتحعلى شاه در خرم‌آباد اينطور نوشته : « نواب محمد حسين ميرزا حشمت الدوله در منزل حسينيه به حضور مبارك مشرف شد و از آنجا به خرم‌آباد تشريف‌فرما گرديد و جشن نوروز سلطانى در اينجا گرفته شد . » در تواريخ ديگر مسافرت فتحعلى شاه را قدرى جامعتر و مفصلتر نوشته [ اند ] و منقولات سينه‌به‌سينه سالخوردگان و علاقه‌مندان به تاريخ نيز قدرى با اين نوشته تفاوت دارد . در هر صورت فتحعلى شاه در روز يازدهم شعبان 1245 از تهران به عزم خوزستان و لرستان خارج و در نهم رمضان به شوشتر وارد و روز جمعه 16 رمضان به دزفول رفته و در مراجعت محمد حسين ميرزا حشمت الدوله او را در حسينيه استقبال كرده و در ركاب او به سوى خرم‌آباد حركت و شاه تصميم مىگيرد كه جشن نوروز را كه يكى دو روز بيشتر با آن فاصله نبوده در خرم‌آباد برگزار نمايد ولى به ملاحظاتى « 1 » در خارج خرم‌آباد در يكى از سروستان‌ها و باغهاى باصفا و زيباى علىآباد خيمه برافراشته و جشن نوروز را هرچه مفصلتر برگزار [ مىكند ] و اعيان و رجال و بزرگان لرستان براى عرض تبريك حاضر و تحف و هداياى خود را تقديم و مورد نوازش قرار گرفتند . چون حسن خان والى پشتكوه نتوانست در روز عيد خود را به خرم‌آباد برساند شاه تن‌پوش خود را به عنوان خلعت عيد به او داد . جنگ ديگر حشمت الدوله و حسام السلطنه ( محمد تقى ميرزا ) از جمله وقايعى كه در سال 1242 و زمان [ حكمرانى ] حشمت الدوله در لرستان اتفاق افتاد و اكثر مورخين عصر قاجاريه آن را ذكر نموده‌اند ، داستان جنگ محمد تقى ميرزا حسام السلطنه [ 1 ] حكمران بروجرد و جاپلق و بختيارى و خوزستان با حشمت الدوله سرحددار عراقين و محمود ميرزا [ 2 ] حكمران لرستان مىباشد كه با اختلافات جزئى در همه كتابهاى

--> ( 1 ) . در بعضى كتابها نوشته‌اند و سينه‌به‌سينه هم نقل شده كه علت وارد نشدن فتحعلى شاه به خرم‌آباد نزول باران شديد و طغيان رودخانه بوده ، در صورتىكه در آن موقع پل فعلى وجود داشته [ است ] زيرا به موجب تصريح مؤلف آگاه و دانشمند تاريخ جغرافيائى خوزستان و مدارك ديگر ، على مردان خان بن حسين خان والى ، ساختمان آن را در اواخر عصر صفويه به پايان برده و بنابراين پل مزبور در سال 1145 وجود داشته [ است ] مگر اين را بگوييم كه در آن سال طغيان رودخانه قسمتى از پل را شكسته و عبور و مرور را قطع كرده باشد .