محمد رضا واليزاده معجزى
489
تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )
اينك اقوال و مشهودات شركتكنندگان در جنگ ساوه بر سبيل اختصار نامهنظر على خان امير اشرف بعد از اينكه سالار الدوله در كرمانشاه براى هواخواهان خود مانند والى پشتكوه و امير اشرف و خوانين بيرانوند و غيره نامه فرستاده و از موضوع اتحاد خود و محمد على شاه آنها را آگاه كرد و آنها را با سوارهايى كه در اختيار داشتند نزد خود فراخواند و تأكيد كرد كه در اسرع وقت حركت كنند ، سال پيش هم با نام مستعار و لباس مبدل والى و امير اشرف را ديده بود . نظر على خان از طريق چگنى و قلايى اردوى عظيمى مركب از طرهانيان ، دلفانيان ، چگنىها ، خرمآباديها و اليشتريها و همه اشخاصى كه وابسته به او بودند ، وارد خاوه شد و در آنجا اطراق كرد و نامهاى به عنوان سالار الدوله نوشت و آمادگى خود را با احصاييه تقريبى از رزمجويان لرستانى كه در اين اردوكشى شركت كرده بودند ، به استحضار شاهزاده رسانيد و دستورالعمل كار خود را از او خواست و نامهاى را به همراه ميرزا رحيم خان معين السلطنه چاغروند « 1 » ارسال داشت و چند نفر از خوانين چگنى را به نام ملك احمد خان و محمد قلى خان با او اعزام داشت . و علت انتخاب معين السلطنه براى سفارت اين بود كه اولا نامبرده در حل و عقد امور لرستان سمت وزارت سالار الدوله را داشت و من حيث المجموع مورد علاقه و احترام او بود و ثانيا با خود امير اشرف هم دوستى داشت و هم خويشاوندى و علاوهبر اين مشاراليه از سياستمداران بنام لرستان بودند . معين السلطنه نامه و مطالب امير اشرف را به شاهزاده رسانيده وضع اردوى لرستان را براى او تشريح كرد و سالار الدوله پانصد ليره با خلعتى شايسته به او داد و از آنجا به پيش نظر على خان امير اشرف مراجعت كرد . سالار الدوله به امير اشرف نوشته بود كه در حركت به كرمانشاه تسريع كند . حركت اردوى لرستان امير اشرف بعد از وصول نامه سالار الدوله از خاوه به نهاوند حركت كرد و از آن طرف شاهزاده هم از كرمانشاه نهضت نمود و اردوها در نهاوند تلاقى كردند .
--> ( 1 ) . چون در فصل مربوط به تسخير لرستان مرحوم معين السلطنه را معرفى و موقعيت اجتماعى و خدمات او را به دولت نوشتهايم ، در اينجا حاجت به تكرار آن مطالب نداريم .