محمد رضا واليزاده معجزى

374

تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )

مىنگريست و از ته دل قاه‌قاه مىخنديد . « 1 » بعد از غارت قيطول عباس و على مراد قدرى رفع عطش سگوند شده و در معيت شاهزاده به خرم‌آباد حركت كردند . چنين نقل مىكنند كه بعد از اعزام مأمور و مير غضب به بروجرد جهت كشتن مهر على خان بعضى از خوانين لرستان به سالار الدوله گفته بودند كه كشتن مهر على خان سرتيپ به نفع شما تمام نمىشود و بهتر اين است كه او را در حبس نگاهدارى كنيد تا فاضل خان و حسن خان جهت پيشرفت كار تو فعاليت بيشترى از خود نشان دهند زيرا وقتى كه حريف آنها از ميان رفت بعيد نيست كه چون ديگر احتياج زيادى به شما نداند آن‌طور كه بايد و شايد در انجام كارها جديت و فعاليت نكنند . سالار الدوله در قبال اين منطق تسليم شده و در همان ساعت به نايب محمد حسين خان نامه نوشت ولى موقعى نامه و پيغام به او مىرسد كه مهر على خان مشغول جان دادن بوده است . وصلت‌هايى كه سالار الدوله به منظور نيل به هدفش با متنفذين و رجال لرستان كرد به‌طور قطع و مسلم از موقعى كه مظفر الدين شاه فرمان ولايتعهدى پسر مهترش محمد على ميرزا اعتضاد السلطنه را صادر كرد « 2 » حس رقابت يا حسادت سالار الدوله تحريك

--> ( 1 ) . قضيه اعدام مهر على خان به تحريك فاضل خان موجب بروز حوادث هولناكى شد و يكى بعد از ديگرى برادركشى در ميان طايفه سگوند شروع و كم‌كم يك امر عادى شد . نخست شخص فاضل خان در سال 1293 شمسى هنگامى كه وى از دودمان خود رنجيده و به دودمان خود رنجيده و به دودمان عالى خانىها ملحق شده بود ، كريم خان عادل برادرزاده مهر على خان او را به خانه خود دعوت و ميزبان به كمك شير محمد خان و محمد تقى خان برادر مهر على خان او را هنگام صرف ناهار به قتل مىرسانند و بعد از كشته شدن فاضل ، كريم خان قاتل او را اسد اللّه خان پسر شير محمد خان در خانه خودش مىكشد . بعد اسد اللّه خان به دست اكبر خان به دست فرج اللّه خان كشته مىشوند كه شرح آن در فصل مربوطه به نظر خواهيم رسانيد . ( 2 ) . به‌طور يقين تلقينات ميرزا على اصغر خان اتابك در صدور اين فرمان تأثير بسزا داشته و از احتجاجى كه اتابك در مورد اثبات شاهزادگى مادر محمد على ميرزا با شاه كرد چنين استنباط مىشود كه شاه قلبا به اين امر خيلى تمايل نداشته زيرا مادر محمد على ميرزا دختر ميرزا تقى خان اميركبير و از بطن عزت الدوله خواهر تنى ناصر الدين شاه بود و مظفر الدين شاه به بهانه اين‌كه مادر محمد على ميرزا شاهزاده نيست و اوايل از قاجار محسوب نمىشود ، ولايتعهدى محمد على ميرزا را خلاف ياساى خانوادگى فرض مىكرد ولى ميرزا على اصغر خان اتابك در جواب شاه مىگويد مادر او عمه‌زاده شاه و دختر عزت الدوله است چگونه مىتوان او را از جرگه شاهزادگان خارج دانست و آن‌گاه موضوع حسن و حسين عليهما السّلام را عنوان كرده و مىگويد : « مگر آن‌ها فرزند پيغمبر اسلام محسوب نمىشوند ؟ ! به هر ترتيب شاه را قانع مىكند . محمد على شاه به تلافى همين خدمت بود كه اتابك را از اروپا خواست و او را صدراعظم كرد .