محمد رضا واليزاده معجزى
361
تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )
بعد از مدتى در تاريخ ذى الحجه 1323 خود فرمانفرما هم به موجب يك تصميم كلى كه شاه و عين الدوله در تهران گرفته بودند و فرمانفرما هم مشمول آن تصميم بود ، از ايالت كرمانشاه و لرستان به استاندارى كرمان منتقل شد . و شاهزاده ابو الفتح ميرزا سالار الدوله كه اينك حكومت او را در فصل جداگانه مىنويسيم به جاى مشاراليه به حكومت لرستان و بروجرد منصوب گرديد . يادداشتها 1 . عبد الحسين ميرزا فرمانفرما فرزند فيروز ميرزا نصرت الدوله نوه عباس ميرزا نايب السلطنه متولد 1276 قمرى و 1238 شمسى ، دوره مدرسه نظام را در زير نظر افسران اطريشى طى كرده و زير دست كامران ميرزا به خدمت مشغول و در سال 1299 با درجه سرهنگى فرمانده افواج كرمان شد و در رده 1300 به تهران آمد و در 1302 با درجه سرتيپى مأمور آذربايجان شد . در تبريز به درجه امير تومانى رسيد . وليعهد عزت الملوك دخترش را به او داد و با لقب سالار لشگر فرمانده ارتش آذربايجان و در 1309 ملقب به « فرمانفرما » گرديد و والى كرمان شد و از اين پس ترقيات وى شروع و ثروت بسيار اندوخت . گاهى استاندار و زمانى وزير مىشد و در دستهبنديهاى دربار نقش مؤثر به عهده داشت و در كودتاى 1299 خود و پسر ارشدش نصرت الدوله هردو دستگير گرديدند و بعد از انقراض قاجاريه پسرش نصرت الدوله از هواخواهان تغيير سلطنت بود ولى بالاخره خودش هم مقصر شد و در 1309 بهطور اسرارآميزى فوت كرد و اين پيشآمد در روحيه فرمانفرما خيلى تاثير كرد و ضربت سختى به روحيه او وارد آمد و سرانجام خودش هم به سال 1318 در سن هشتاد سالگى به ديار باقى شتافت . فرمانفرما در بين شاهزادگان تبريز شهرت داشت ولى بىاندازه منافق و فتنهانگيز بود و در مواقع ضعف چنان از خود زبونى نشان مىداد و نامههاى تضرعآميز از بدبختى و بيچارگى خود به مقامات بالا مىنوشت كه يك فردى عادى حاضر نيست اينگونه تن به خوارى و خفت بدهد .