محمد رضا واليزاده معجزى

345

تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )

طايفه مير بيك و دلفان و كرم اللّه خان رئيس طايفه كاكاوند بود . اين عده را عين الدوله در فروردين‌ماه 1318 به بروجرد احضار كرد و آنها را چوب زد و به زندان انداخت . جعفر خان برادر نظر على خان امرايى و ميرزا حسين خان سررشته‌دار از طرهان به كرمانشاه نزد اقبال الدوله حكمران كرمانشاه كه با عين الدوله دوستى داشت ، رفتند و او را به وساطت در امر خلاصى نظر على خان برانگيختند ولى عين الدوله كه سخت با نظر على خان مخالف بود ، وساطت اقبال الدوله را نپذيرفت و به نامه او جواب منفى داد « 1 » و نظر على خان را چند نوبت چوب زد و آن‌قدر در زندان نگاهداشت تا حكومتش در لرستان به سر رسيده و نظر على خان را به سالار الدوله كه براى نوبت سوم به حكمرانى لرستان منصوب شده بود ، تحويل داد . چون ما سوانح حكومت عين الدوله را در فصل جداگانه به تفصيل نوشته‌ايم ، در اينجا به منظور پيوند وقايع و تسلسل حوادث به‌همين مختصر اكتفا شده اينك مجددا مىپردازيم به سوانح حكومت سوم سالار الدوله در لرستان . حكومت سالار الدوله در لرستان نوبت سوم در اواخر سال 1316 سالار الدوله برحسب اصرار دايى و سردار مجلل لله‌اش از خرم‌آباد به تهران رفت و مدتى مورد سخط و بىمهرى مظفر الدين شاه بود و آخر الامر با وساطت صدراعظم و عده ديگر از اطرافيان شاه حكومت خمسه به او واگذار شد . سالار الدوله در سال 1318 از خمسه به تهران رفت و اتفاقا ورود او به طهران مصادف شد با احضار عبد المجيد ميرزا عين الدوله از خرم‌آباد به تهران بود . سالار الدوله با تقديم پيشكش‌هاى به شاه نظر موافق او را نسبت به حكومت خود در لرستان و خوزستان جلب كرده ، فرمان حكومت را گرفت و به منظور تحويل و تحول با عين الدوله به سوى بروجرد حركت كرد . عين عبارت منتخب التواريخ مظفرى در خصوص حكومت سالار الدوله در لرستان كه ذيل وقايع سال 1318 ضبط گرديده ، چنين است : « نواب مستطاب و الا شاهزاده سالار الدوله كه در اين اوقات از ايالت خمسه به ديار همايون احضار شده بود ، نظر به كمال خشنودى و رضاى خاطر خطير همايونى از دقايق كفايت و كاردانى حسب الاقتضاى راى معدلت شهريارى ايالت و فرمانفرمايى ممالك و ولايات خوزستان و لرستان و بروجرد و بختيارى و ايلات آن محدوده به

--> ( 1 ) . نامه عين الدوله را چون جنبه ادبى هم دارد در فصلى كه مفصلا راجع به حكومت او نوشته شده آورديم .