محمد رضا واليزاده معجزى
254
تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )
ايلخانى بختيارى محرك ظل السلطان بود ولى در مورد كشته شدن خوانين لرستان بهيچوجه با عمل او موافق نبوده و شايد اين كشتار بىرحمانه كه لرستانيان را به كلى از قاجاريه رنجانيد ، در تكدر خاطر وى از ظل السلطان كه بالاخره چند سال بعد منجر به عزل ايشان از همه مشاغل به استثناء حكومت اصفهان گرديد ، بىاثر نبوده است و بقرارى كه دكتر فوريه طبيب مخصوص ناصر الدين شاه در كتاب سه سال در دربار ناصر الدين شاه نوشته ، مسافرت سال 1310 ناصر الدين شاه به بروجرد بيشتر بخاطر استمالت از لرستانيان بخاطر بىرحمى و آدمكشيهاى ظل السلطان بوده و ما براى مزيد استحضار خوانندگان عين مطالب كتاب سه سال در دربار ايران را در خصوص سفر سال 1310 ناصر الدين شاه به لرستان كه در زمان حكمرانى امير خان سردار اتفاق افتاده در اينجا نقل مىكنيم : « از تمامى عللى كه راست يا دروغ براى سفر شاه نقل كردهاند شايد معقولترين و راستترين آنها - اگر فقط يك علت داشته باشد - اين است كه شاه با اين حركت خواسته است كه از لرها دلجويى كند و آثار زشت حركات ناپسند پسر خود را نسبت به ايشان از بين ببرد و از همين نظر است كه در مدت اين يك هفته كه در اينجا مقيميم ، هر روز شاه يك عده از خوانين و رؤسا لر را به حضور مىپذيرد و ايشان نسبت به مقام سلطنت رسم خدمتگذارى و عبوديت را بهجاى مىآورند شاه به هريك خلعتى يا انعامى داده و ايشان كه به اين عنايات ملوكانه افتخار مىورزند ، با كمال شوق در نقل و انتقالات شاه ملازم ركابند . » اين بود نظر طبيب مخصوص شاه ولى مؤلف كتاب از ماست كه بر ماست كه از رجال سالخورده و با اطلاع و باسواد مىباشد ، عقيده دارند كه ناصر الدين شاه با اين مسافرت به لرستان خواسته است به لرستانيان بفهماند كه شاه مملكت او مىباشد نه ظل السلطان . معلوم نيست ناصر الدين شاه به چه علت از بروجرد پيشتر نيامده و لرستانيان كه اين مطلب را دريافته بودند ناچار براى ملاقات شاه به بروجرد روى آوردند . موقعى كه شاه با كالسكه مىآمده يكى از زنان عشاير مىگويد : « قبله عالم چرا روى خود را به ما نشان نمىدهد آمديم شاه را ببينيم نه كالسكه را . » شاه با اين سخن امر مىكند اطاق كالسكه را بخوابانند كه همه مردم او را بهخوبى ديده و زنان هلهله شادى را به آسمان مىرسانند و با اين محبتها تا حدى جبران قصابى ظل السلطان را مىكند .