محمد رضا واليزاده معجزى

146

تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )

ظل السلطان اين دفاعيات را در تاريخ مسعودى كه به قلم خودش مىباشد و پس از مشروطيت به چاپ رسيده است مىنويسد و مىخواهد خود را در قبال خون ايلخانى تبرئه نمايد . " بعد اضافه مىكند كه ظل السلطان وقتى كه از ناحيه ايلخانى مايوس شد و ارتباط دوستانه او را با ميرزا حسين خان سپهسالار كه دشمن سرسخت او و طرفدار جدى مظفر الدين ميرزا وليعهد بود ، حس كرد بيش‌ازپيش به نگرانى و سوءظن او افزوده شد و كينه ايلخانى را در دل گرفت . عواملى كه در قتل ايلخانى موثر بوده [ است ] باتوجه به مطالبى كه راجع به كشته شدن ايلخانى در اين صحايف گردآورديم ، عوامل زير دست به‌هم داده و موجبات قتل ايلخانى را فراهم آورده است : 1 . دوستى فوق العاده و روزافزون ظل السلطان و ايلخانى 2 . قدرت و نيروى جنگى ايل بختيارى 3 . تحريكات و فتنه‌انگيزيهاى معتمد الدوله كه منشاء آن بيشتر خصومت با ظل السلطان بوده [ است ] . 4 . گزارش‌هاى سه دسته بازرسان مخفى شاه كه عبارت بودند از : الف . واگنر خان ( Wagner ) مستشار اطريشى مشق پياده نظام . ب . حاج عبد الغفار نجم الملك . ج . حاج نايب . هرسه دسته نظرات معتمد الدوله را تأييد و تصديق كرده‌اند . 5 . سوءظن شديد ناصر الدين شاه . 6 . دوستى ايلخانى و سپهسالار . 7 . بىپروائى ايلخانى در ايراد بعضى مطالب كه جواسيس شاه به آنها شاخ و برگ داده و به عرض شاه رسانيده‌اند . اتابك اعظم نزد شاه وساطت مىكند پس از اين واقعه اتابك [ 3 ] و سپهسالار آوجى كه با ايلخانى دوست بودند ، پيش

--> قيامت نام نيك مرا لكه‌دار كرده و خودم به درجه‌اى پيش نفس خودم خجلم كه خدا مىداند . اگر هزار بار زنده مىشدم و مىمردم و مرا قطعه‌قطعه مىكردند ، براى من گواراتر بود و بهتر بود از كشتن ايلخانى " . بعد از مراجعت واگنر خان كه براى تفتيش كار ظل السلطان به اصفهان رفته بود ، شاه از او پرسيد كه آيا قشون اصفهان مىتوانند تهران را فتح كنند ( با اينكه مىدانست و در آن زمان هفتصد نفر بيشتر سرباز در تهران مشغول عملگى نبودند ) واگنر خان جواب داد در تهران يك دقيقه مقاومت نخواهد شد . شاه از همان وقت مصمم به تخريب كار ظل السلطان شد .