محمد رضا واليزاده معجزى
117
تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )
فصل هشتم سلطان مسعود ميرزا ظل السلطان و حكومت او در لرستان مقدمه يكى از وقايع مهم لرستان كه هنوز با اينكه قريب هشتاد و هفت سال از تاريخ آن مىگذرد ، يادآورى آن ناراحتكننده است ، دوران حكمرانى سلطان مسعود ميرزا ظل السلطان اكبر اولاد ذكور ناصر الدين شاه قاجار مىباشد و در لرستان هر نسل براى نسل جوانتر داستان آن را با آب و تاب تعريف مىكند . زيرا اين شاهزاده مقتدر به محض ورود به لرستان خوانين طراز اول اين سرزمين را كه ادارهكنندگان امور و رؤساى ايلات و طوايف و مدد و پيشكاران و معاونين دستگاه حكومت در قلمرو نفوذ و قدرت خود بودند ، از دم تيغ بىدريغ گذرانيده و با كشتن اين عده چنان تسمهاى از پشت اهل لرستان كشيده كه در سرتاسر قلمرو حكومت احدى را قدرت تخلف از مقررات و نظامات او نبود و با اين زهرچشمى كه ظل السلطان از لرستانيان گرفت ، براى مدتها نظم كامل در اين منطقه عشايرى برقرار شد و احدى را ياراى تجاوز به حق ديگرى نبود . تمام مورخينى كه توانسته و يا خواستهاند با بىطرفى و آزادمنشى چيز بنويسند و از نوشتن حقايق واهمه نداشتهاند ، ظل السلطان را شاهزادهاى خونخوار و متجاوز و بىرحم دانسته و بنابراين نگارنده كه مىخواهد در پيرامون عمليات او در لرستان چيز بنويسد و ناگزير از مراجع به كتب و ماخذيست كه راجع به زندگانى ظل السلطان مطالبى نوشتهاند ، قاعدتا و على الرسم نبايد از نظر مورخين بىطرف و شجاع تجاوز كند ولى درعينحال قدرى هم تأمل و دقت و تعمق در مورد كارهاى اين شاهزاده بايستى بشود . چه بسا كه در خلال همان مطالب كه همه حاكى از ستمگرى