محمد رضا واليزاده معجزى
110
تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )
واسطه اينكه در لرستان چند فوج سرباز ساخلو بود ، ناصر الدين شاه منصب او را از سرهنگى و پانصد تومان مواجب به منصب سرتيپى و هزار تومان موجب در سال ارتقاء داد « 1 » . اويس ميرزا هم مانند پدرش در تحصيل دانش رنج فراوان برده و علاوه بر ادبيات فارسى در علوم عربيه نيز كسب فضايل نموده و به حليه دانش آراسته بود . وى علاوه بر داشتن معلومات كافى مانند پدرش در اجراى تنبيهات سختگير و شاهزادهاى باكفايت و مدبر بوده [ است ] معتمد الدوله اويس ميرزا تا اواخر سال 1289 در لرستان و بختيارى حكومت داشت و نهايت جهد و كوشش را براى آبادى و عمران منطقه و تأمين امنيت و آرامش مبذول داشت ، ولى در اين سال معتمد الدوله پدرش به فرمان شاه جهت عضويت دار الشورى به تهران احضار و سلطان اويس ميرزا نيز به تهران خواسته شده بود . فرهاد ميرزا در سال 1290 به عضويت دار الشورى درآمد ، ولى سلطان اويس ميرزا به حكومت بهبهان و كوهكيلويه برقرار گرديد و شش سال در اين سمت باقى ماند . بعد از احضار فرهاد ميرزا معتمد الدوله به فرمان شاه حمزه ميرزا حشمت الدوله بهجاى او به حكمرانى لرستان و خوزستان منصوب گرديد . ضمنا خوانندگان توجه داشته باشند كه فرهاد ميرزا معتمد الدوله از جانب عماد الدوله در لرستان حكومت مىكرده ، ضياء الملك همچنين بوده و حكومت مستقل نداشته [ است ] .
--> ( 1 ) . چون در زمانهاى سابق واليان و حكام ولايات مسئول مستقيم نظم و آرامش منطقه بودهاند و فرماندهى قواى محل را نيز به عهده داشتهاند ، لذا به تناسب افواج و نظاميان ساخلو حوزه حكومت خود ، درجات افسرى زمان را هم داشتهاند و به همين سبب حكام لرستان نيز داراى منصب سرتيپى يا امير تومانى بودهاند .