ملا عبد الفتاح فومنى گيلانى
249
تاريخ گيلان ( فارسى )
حسب الفرمان ، ذو الفقار خان ، بو سعيد مير را فرستاده بود . بعد از چهار ماه و ده روز على خان در بيهپس سر به طغيان و عصيان برآورده ، مير معز الدين ضرابى « 1 » ، را كه حسب الفرمان ، در بيهپس آمده ، شروع در تمشيت مهمات ضرابخانهء رشت نموده بود . خليلاى زرگر رشتى و برادر خواجه عنايت اللّه كه سابقا ضرابخانهء بيهپس به رأى ايشان منوط و مربوط بود ، به فرمودهء على خان ، سيد مذكور را به ناحق به درجهء قتل رسانيدند . و آوازهء مخالفت و سركشى على خان در عراق و ايران اشتهار يافت . شاه عباس فرهاد خان را كه ضامن على خان شده ، بر سر مملكت بيهپس فرستاده بود ، روانهء گيلان نمود و فرهاد خان ، از قزوين به قصد تنبيه على خان حركت نموده ، به لاهجان رسيد و به اتفاق عظماى لاهجان به بيهپس آمده ، به موضع تنيان نزول نمودند و به روشى كه در ضمن داستان گرفتارى على خان مسطور گشته ، ذو الفقار خان ، حسب الفرمان ، بو سعيد مير را از قلعه بيرون آورده ، به اردوى فرهاد خان رسانيد . و از اتفاقات مستحسنه ، به اندك زمانى على خان دستگير و اسير سرپنجهء تقدير گرديد . و بو سعيد مير از شفقت پادشاه ، به سپهسالارى فومن سربلند گشته ، مبلغ يك صد تومان مواجب و انعام فرمودند ، و به خلع فاخره سرافراز گرديد . به موجب تقديرات ، شاه عباس بنابر مصلحت وقت ، مسماة شاه بيگم را كه از معتبران حرم و محبوبان محترم على خان بود ، در ايام حيات على خان ، از قزوين به جهت بو سعيد مير فرستادند . و چون على خان ، بو سعيد مير را تخته كلاه بر سر نهاده ، تشهير كرده بود ، او را نيز به مكافات آن ، در ميدان قزوين به همان سياست خفيف كردند . و چون مدت شش ماه ، بو سعيد مير را با خرس در زنجير كرده بود ، او را نيز مدت
--> ( 1 ) - در اصل : صرانى .