سر جان ملكم ( مترجم : ميرزا اسماعيل حيرت )
436
تاريخ كامل ايران ( فارسى )
بسمه تعالى فصل شانزدهم در بيان پادشاهان افغان كه در ايران سلطنت كردهاند و مختصرى در باب تاختوتاز ترك و روس در آن مملكت سلطنت محمود و اشرف در ايران اگرچه طولى نكشيد ، لاكن در آن زمان قليل حادثهء بسيار روى داد . محمود چون بر تخت اصفهان برآمد ، در مبادى حال ، تدابير خوب كرد . اول همت بر استخلاص مردم از بلاى قحط و غلا مصروف داشته ، در اجبار « 1 » خاطرها كوشيد ، و به اين واسطه خلق را با خود مايل ساخت . و چون ديد كه افغانان از عهدهء مناصب چنان كه بايد نمىتوانند برآمد ، و گذاشتن ايرانيان نيز بر شغل و منصب خالى از خطر نيست ، مقرر نمود كه هركس از ايرانيان به هر خدمتى كه معين بودهاند ، بر قرار سابق ، همان كار به ايشان رجوع باشد ، ولى در اجراى عمل ، يكى از افغانان را با وى شريك ساخت . و فايدهء اين تدبير اين بود كه ، يكى را
--> ( 1 ) - اجبار خاطرها : منظور جبران و ترميم خواستههاى مادى و عاطفى مردم ايران است .