صفات درباريان و نزديكان شاهان و آب‌وهواى ايران و اختلاف طبايع اهالى شرق مىباشد . نگارش تاريخ ايران بيشتر بخاطر بهره‌گيرى كارگزاران انگليسى مىباشد . جان ملكم همواره جوانان انگليسى را به فراگيرى زبان فارسى و مسافرت به ايران تشويق مىكرده است . يكى از جوانان انگليسى كه ملكم وى را به تحصيل زبان فارسى و سفر به ايران ترغيب نموده است ، خاورشناس بزرگ و دانشمند مشهور انگليسى سر هانرى رالينسن است كه پس از 22 سال اقامت در ايران با دشواريهاى فراوان كتيبه‌هاى ميخى كوه بيستون را خوانده و آنها را به فارسى برگردانيده است . منابع تاريخ ايران سرجان ملكم ملكم بسيارى از مطالب با بهاى ( فصلهاى ) اول تا هفتم كتاب خود را از شاهنامهء فردوسى اقتباس كرده و آنها را با روايتهاى زينة التواريخ و تاريخ گزيده و روضة الصفا و حبيب السير و منابع ديگر مقابله كرده است . او در سفرهاى خود به ايران با صوفيان ايران مراوده و معاشرت داشته و در تاريخ ايران به تفصيل از عقايد آنان و فرقه‌هاى مختلف صوفيه سخن بميان آورده است . در سال 1800 ميلادى سرجان ملكم در باختران ( كرمانشاهان ) با آقا محمد على مجتهد دوست و آشنا شده و در باب مراتب علمى او در تاريخ خود سخن گفته است . بدون شك يكى از منابع سرجان ملكم در بيان حالات و اعتقادات صوفيهء ايران گفتار و نوشتار همين شخص فاضل است . ملكم اشعار و سخنان شاعران و عارفان بنام همچون شمس تبريزى و مولوى و حلاج و سهل بن عبد اللّه شوشترى و شيخ محيى الدين عبد القادر گيلانى و جامى و سعدى و حافظ و . . . را منبع عقيدهء صوفيان ايران مىداند . از مطالعهء نوشته‌هاى او در اين بخش برداشت مىشود كه او ارادت خاصى به اين طبقه داشته و تحت‌تأثير گفتار آنان قرار گرفته است . در سال 1812 ميلادى كه به انگلستان بازگشت با سر والتراسكات شاعر و نويسندهء شهير اسكاتلند دوست شد . نام ملكم با چاپ كتاب تاريخ ايران در انگلستان زبانزد همگان شد . در تاريخ 1816 ميلادى دانشگاه آكسفورد درجهء دكتراى افتخارى قانون ( حقوق ) را