قرن اول ) پادشاهى شاه عباس باشد . جلد سوم هم كه لازم بوده است بمرور نوشته شود بوقايع سالهاى پس از 1025 اختصاص داده مىشود كه با مرگ شاه عباس در سال 1037 پايان ميگيرد . اكنون ببينيم كه كيفيت تأليف و تقسيمات هر يك از مجلدات سه گانهء كتاب چگونه است : جلد اول كه در سال 1025 تأليف مىشود بنا بر آنچه مؤلف در ص 5 مىنويسد شامل يك مقدمه و دوازده مقاله است . متأسفانه چاپ قديم طهران فقط مقدمه و مقالهء اول آن را حاوى است و يازده مقالهء ديگر را كه در آنها از روحيات و صفات شخصى و اخلاق خصوصى و اجتماعى شاه عباس ( به نحوى كه مقدور بوده است ) گفتگو مىشود فاقد است . علت اين امر بنا به شرحى كه خواهم ديد آنست كه مؤلف در سال 1025 فقط همان مقدمه و مقالهء اول را تحرير كرده بوده است و قطعا در همان ايام نسخى از كتاب به همان شكل نيز استنساخ و رايج مىشود . اين نكته را از اينجا دريافتم كه در يازده مقالهء ديگر مؤلف بوقايعى اشاره مىكند كه مربوط بسالهاى سى و هشتم و سى و نهم پادشاهى شاه عباس است ، مثل واقعهء طغيان موراو گرجى ( ص 1021 - 1039 ) . پس قطعى است كه مؤلف اين يازده مقاله را پس از سال 1033 نوشته است . پس نتيجه ميگريم كه ناشر چاپ قديم كتاب را از روى نسخه‌اى بچاپ رسانيده است كه يازده مقالهء مورد بحث را فاقد بوده است « 1 » .

--> ( 1 ) اتفاقا نسخ زيادى از عالم آرا فاقد اين يازده مقاله است . عالم آرا چون در عهد صفويه خواننده و خواستار زياد داشته است نسخ خوب و نفيس و معتبرى از آن در دست هست كه بايد در طبع دقيق و منقحى از آنها استفاده شود . بسيارى از نسخ آن را Atory ( در حدود 40 نسخه ) در ص 310 كتاب خود شناسانده است .