اسكندر بيگ تركمان

386

تاريخ عالم آراى عباسى ( فارسى )

ذكر وقايع سيچقان ئيل مطابق سنه سبع و تسعين و تسعمائة كه سال دويم جلوس همايونست و شرح استيلاى اوزبكيه بر بلدهء فاخره هرات و كشته شدن عليقلى خان اوجى و استيصال طايفه شاملو و بيان فتور خراسان [ 256 م ] چون زمستان بپايان رسيده نوروز عالم افروز بفرخى و مباركى روى داد . شعر باد بهارى طرب انگيز شد * روى هو الخلخه آميز شد از اثر ژالهء كوثر سرشت * صحن چمن گشت چو باغ بهشت بساتين عرصهء جهان كه غارت زدگان لشكر دى بودند از آسيب حوادث دوران اطمينان يافت با هزاران برگ و نوا نزهت و خرمى از سر گرفتند و شاهد رياحين كه سر بجيب اختفاء فرو برده بودند بجلوه‌گرى درآمده بهجت افزاى خلايق گشتند . مرشد قليخان به تهيه اسباب يورش خراسان پرداخته همه روزه اوقات صرف انتظام احوال لشكريان مينمود مسكن نواب سكندر شأن و ابو طالب ميرزا را از بيم فتنه قزلباش در اول حال در قلعهء الموت كه طهماسب ميرزا نيز در آنجا مىبود قرار دادند كه تا معاودت سفر خراسان در آن قلعه اقامت داشته باشند و در ثانى الحال بجهة نزديكى گيلان بودن آنجا را مصلحت نديد و قلعهء ورامين رى كه وسط ملك عراق است و منازل مرغوب دارد جهة مسكن ايشان قرار يافته احمد بيك كرامپا كه از معتبران طايفه استاجلو و محل اعتماد بود بمحافظت قلعه و خدمت ايشان معين گشت و مرشد قليخان اگر چه همه روزه حرف يساق خراسان و استخلاص محصوران قلعهء هرات در ميان داشت اما باطنا چون از عليقلى خان شاملو حاكم هرات خائف بود و توجه خاطر اشرف را نسبت به او ميدانست بملاحظه آنكه مبادا ديگر باره وكيل و ركن السلطنه گشته ازو انتقام كشد در رفتن خراسان تأخير مينمود تا آنكه مساهله و اهمال از حد اعتدال گذرانيده و محصوران قلعهء هرات از فقدان آذوقه و عفونت هوا و بيمارى كه در قلعه بهم رسيده بود بيتاب و توان گشته قدرت مصادمه و قوت قلعه دارى نداشتند و طايفهء اوزبك بر قلعه مستولى گشته آن بلدهء فاخره بدست معاندان افتاد . شرح اين احوال بر سبيل اجمال آنست كه چون عبداللّه خان از اطاعت و انقياد عليقلى خان