ذكر احوال خراسان و آمدن عبيد خان مرتبه ششم بدان ديار سعادت نشان و توجه موكب همايون [ 46 ] و اختتام احوال عبيد خان و وقايع متنوعه بر حسب اقتضاى فلك بوقلمون از سخن سرايان انجمن اخبار و روايت كنندگان سير و آثار چنين بتحقيق پيوسته كه بعد از مراجعت شاه جمجاه جنت مكان سام ميرزا و اغزايورخان چند گاه در هرات اقامت نموده بنظم و نسق ملك خراسان و جبر اختلال احوال عجزه و زيردستان پرداختند و عبيد خان در بخارا پاى در دامن خمول پيچيده متفحص احوال خراسان ميبود تا آنكه خبر كشته شدن حسينخان و تزلزل طايفهء شاملو بهرات رسيد و موجب توهم سام ميرزا و اغزيوارخان گشته بتحريك جمعى مفسدان خيال محال مخالفت و سركشى كرده دست تعدى باموال متمولين دراز كردند و مبلغها بتعذيب و شكنجه از مسلمانان گرفته باراده تسخير قندهار بدان صوب در حركت آمدند و در فراه مراد سلطان افشار را به خود ملحق ساخته به ظاهر قندهار رسيدند و قلعه را محاصره كردند خواجه كلان جغتاى كه از جانب ميرزا كامران برادر همايون پادشاه حاكم قندهار بود بمدافعه و قلعه دارى قيام نموده چند ماه از جانبين هنگامه و جدال و معركه حرب و قتال گرمى داشت و دست آرزوى بيرونيان بر دامن مقصود نرسيد تا آنكه ميرزا كامران در لاهور بيست هزار كس درهم آورده باستخلاص محصوران قندهار آمد سام ميرزا و اغزيوار خان از قرب وصول ميرزا كامران آگاه گشته از پاى قلعه كوچ كرده يك دو منزل پس نشستند بر ميرزا كامران ظاهر شد كه شاهزادهء عالى تبار بيرخصت شاه كامكار ارادهء تسخير قندهار نموده بنابر آن كمر بمحاربه و مدافعه آن گروه بسته متوجه معركه قتال شد سام ميرزا و اغزيوارخان با دو سه هزار كس كه همراه داشتند در برابر ميرزا كامران صف قتال آراسته فيما بين محاربه عظيم و نبرد قوى بوقوع پيوست قزلباشيه داد جلادت و مردانگى داده جوانغار و برانغار سپاه چغتاى تار و مار گردانيدند در اثناء كرو فر دست اسب اغزيوار خان بسوراخى رفته بسر درآمد و او از اسب غلطيد مجهولى از سپاه جغتاى بسر وقتش رسيده او را دستگير كرده چون دانستند كه اغزيوارخان است فى الفور بقتلش پرداختند لشكر جغتاى دلير شده قزلباشيه افسرده شدند بنا بر آن سام ميرزا عنان از محاربه پيچيده به طرف گرمسر رفت و از كرده نادم و پشيمان گشته در آنجا چند نفر مفسد كه او را بمخالفت شاه جمجاه ترغيب نموده بودند بقتل آورده سرهاى ايشانرا بدرگاه جهان پناه فرستاده التماس عفو جرايم خود نمود چون خبر اختلال سام ميرزا و قتل اغزيوار خان در بخارا بعبيد خان رسيد اول سيدم ميرزا را با بعضى امراء اوزبكيه با پنج ششهزار كس بتاخت خراسان فرستاد سيدم ميرزا با چهار پنجهزار كس به طرف جام رفته جمعى ديگر از سرداران اوزبك بجانب خواف رفتند صوفيان خليفهء روملو حاكم مشهد مقدس معلى با فوج قليل متوجه دفع سيدم ميرزا گشته در جام ميانهء دو گروه نبرد قوى دست داد اوزبكيه مغلوب شدند صوفيان خليفه بعد از شكست و فرار ايشان بر سر اوزبكان خواف رفت آن گروه نيز مغلوب شدند . جمعى كثير از اوزبكان بقتل رسيدند بيرام اغلان كه از جانب گسكن قرا سلطان بن جانى بيك سلطان حاكم غرجستان بود بتاخت در هرات آمده خليفه سلطان شاملو كه مرد مبهوت هشتاد ساله و از جانب سام ميرزا و اغزيوار خان در هرات بود جمعى از مردم شهر و بلوكات و سپاهيان متفرقه بر سر خود