آن حضرت است و مراد از حضرت جهانبانى اسم گرامى نواب سلطان حمزه ميرزاست و همت بر آن متصور است كه هر گاه طبع اشرف آن حضرت قابل اتمام اين نسخهء شريفه باشد در هنگام مجال داستان بدادستان بمعرض عرض در آورد و اگر خلاف واقعى بعمد بقيد كتابت در آمده باشد بگزلك راستى محو نمايد و اگر فرو گذاشتى در بعضى اخبار واقع شده باشد بازيافت آن كرده اين نگاشتهء كلك اخلاص برقم تحقيق و جايزه و تصديق رسانم و نخست تمينا و تبركا شرح نسب آن حضرت را كه از دودمان نبوت و ولايت منشعب است و خلاصهء اطوار پسنديده و اوصاف حميده‌اش را كه از ساير سلاطين جهان و خواقين دوران بدان امتياز دارد در ديباچهء كتاب بر سبيل اجمال نگاشته شروع در تفصيل احوال نمايم ، اگر چه طريق بندگى و اخلاص جبلى و نمك پروردگى اين دودمان ولايت نشان اقتضاى آن مىكند كه بقاعدهء وصافان سخنور و مورخان بلاغت گستر اوصاف حميده و سير پسنديده ولى نعمت خود يكى را صد و صد را هزار نگاشتهء كلك بدايع نگار گردانيده در صفحهء روزگار بيادگار گذارد ، اما چون طبع سليم حقانيت سرشت آن حضرت بامورى كه خالى از حقيقت نفس الامر و آلوده بتكلفات سخن سرايان بيهده‌گو باشد [ 5 ] اقبال نمينمايد از آن شيوه ناپسنديده احتراز نموده عنان كميت قلم را از تكاپوى عرصهء تكلف و عبارت آرائى كشيده داشت و آنچه از حليهء صدق عاريست بر صفحهء بيان نگاشت و اين همايون مقال را مشتمل بر مقدمه و دو صحيفه و خاتمه ساخت كه بتوفيق اللّه تعالى در دو سه مجلد رقم اختنام پذيرد . صحيفهء اول مقدمه : در ذكر نسب همايون آن حضرت و بيان اسامى ساميهء اجداد عالى مقدار و مقامات عاليهء مشايخ بزرگوار كه بر سرير سلطنت معنوى و ارشاد تمكن داشته‌اند و ظهور دولت اين خاندان و شرح ولادت با سعادت آن حضرت و خلاصهء اطوار زكيه و مجملى از اوصاف جليله بر سبيل اجمال محتوى بر دوازده مقاله . مقالهء اول : در ذكر پادشاهان كامكار و وقايع زمان دولت آن شهريار عالى تبار و قضيهء ارتحال حضرت شاه جنت مكان و ذكر سلطنت اسمعيل ميرزا و نواب سكندر شأن و جلوس همايون بر تخت فيروز بخت سلطنت ايران ؛ مقاله دويم : در ذكر توجه و استغراق آن حضرت بدرگاه الهى و كيفيتى كه از اجداد كرام ميراث يافته ؛ مقالهء سيم : در اصابت راى و دانش خداداد و حسن تدبير كه مطابق صحيفهء تقدير است ؛ مقالهء چهارم : در شايستگى رتبهء صاحبقرانى و ذكر مخاطرات ايام سعادت فرجام ؛ مقالهء پنجم : در عدل پيرايى و ترفيه حال عباد و امنيت طرق كه موجب آرايش بلاد است ؛ مقالهء ششم : در نفاذ امر و قهارى و آتش مزاجى كه حكمتهاى نامتناهى الهى است ؛ مقالهء هفتم : در قاعده‌هايى كه در امور جهاندارى وضع نموده ؛ مقالهء هشتم : در بىتعينى و درويش نهادى و بى تكليفيها و جمعيت ضدين ؛ مقالهء نهم : در ذكر احقاق حقوق خدمت گزاران و دورى جستن از متملكات ذوى الحقوق كه شيوهء حقيقت گزينان عالم فتوت و مروت است ؛